pd an Î Ld IN mn Sb on an, minna EEn an’ Man B er B on pd am! pl pd Pf ann, am an nen OE an OE an ann am an! md — am, a ed lan! an OE an! han _— am bed hf mal ie he Of N
on B am med de el od A Un Va Er minn nin Ennn nin in hed ed el ed el hl ed ed el an En en, he ed ed ed ed De Dd | likes ce et: wael
anni lanSntalanlnlntn En an, — pe dd el el Hd an amd En hd mn _— lan: en A an OE an, OD an, OD en bed nd dd td ed ed nd Dd hed hel Sonde ond oml bof pob :
ved nd ed ed nd ld nd ed ed ed hd md, ee bed end nd od od ed od ed ed ed ed bed ed ed hed bend nd ld bed bed ed hed har Tee Kel Kef ed Land KS 4 Vee En
ee nd nd ond ond ond ond ond on ond oat
ed end ond end ond ot maf
_ dd ed on on On nn en en nt
_ Kam _— _—— and en kond _ —_— amd Ed _— Kann —— —
ie nd ond ond ond od ed ed nd af hed ed ed bend od od od oe ond ond ond ed end end od ond on ond ond ond ond ol od
ed hed od hed bend bf FE OE md nd end end nd nd od of et end end ed en en en ed od on nd end oen nd
nd ond ond opn ond of ed on on on on nn nn nd On Ond ond oaf La OE a OE a OE a OE an OE a OE an OE an OE OE a OE a OE en!
en …— - _ . _ — — hd — - - _ _ — — - — en _
it paf opd
He Hét informatieblad voor èlke MSX-er tet
ze nummer 2 maart-april 1987 prijs f 5,95 eaf
SHE Progr: DMENU, utility Art. MSX krijgt IBM eigenschappen 4
HH DDATA, hulp utility Softtalk HK
HH BAS-DISK, utility Programma besprekingen }
Nummerieke integratie Programmeerwedstrijd Hi
en nog veel meer JR
Ze „_
nn,
al Pl Onl Dd Dn Pd Bend Dd
bd —_ … „ — — _— — — _— _— _ _— _— rd — _— — _— _ rm - - - _ me a
- mee Ln! „_ _ _— _— _— _— _— —_—= nd _— _— _— — _— _— _—_ _— _— _ _— _— — _— EE ee „_ —
Een! a „ _ __ nn _— _— _ Kd ed _ …_ Kend —_ Kad _ -_ es —_ ee _—— — —— — —_ _
_— ae …— „_ - nd — nd ee „ _— _ _— _— _— _— _—— _—_ „ ee amd _— _— _— _— # _— _
ed _ Kl _— —_— — _—— —— ee _ _— _— _— _— î —_—— _— —_ _ _ _ _ _ Kad ee _ _ _—
_ _— —_ Kd —— —— _— —_— _ —_ ed be and _—_ — ee — — _ „_— nd _— — _ ee kend en —_
— End _— Eed — — — — — _— _— -_ -— En — — — — — - nn OE as an an OE an OE an ns AE an OE an
amd _ _ „_. __ od _—_ _ _ _— amd _— _ and km on kem kn „_. _ _ km kend _— _—_— Kam _—_— hand _
-. hef bn be — an an En - _— ee _— — „4 ei end ond od ed a OE as — nn, OE — _ „_ _—
bn _— land …_ _— amd _— nd _— _— _ „ _ … ee _ _ ee …… _— _— ie ie _— — — - _ „_
mi …_ 0 … _— amd _ _ _— _ Kd hm hmm _ _ _ _ _ _ _— _ _ _ _—_— _— _ _ hmm
a am! _— „ _ _— _— _— — — _ _— _— — — — — —— — _ „_ _ en — _—
Rn ond od on od oa a pad nd Pd Dd ek Pe ee ee er PP pr -
Wie de Wiebstraat 22
1087 XM Amsterdam
Telefeon O2O-12D20OS
Telefoon 02 Oef Sa or
; wij leveren een zeer ruim
assortiment voor uw MSX
enMSX2 computer.
DE ENIGE SPECIAALZAAK VOOR AL UW MSX SOFTWARE, BOEKEN EN SUPLIES. RUIM 800
ARTIKELEN IN VOORRAAD.ALTIJD DE NIEUWSTE TITELS IN HUIS.
DEMONSTRATIES VAN MSX I EN II, COMMUNICATIE, TEKSTVERWERKING, SPELLEN ‘ETC...
OOK IS ER EEN APARTE AFDELING MET PC SOFTWARE, BOEKEN, GAMES, UTILITIES,
LOW BUDGET SOFTWARE ETC...
WIJ ZIJN DEALER VOOR ALLE MERKEN ZOALS; PHILIPS, SVI, SONY, AACKOSOFT, FILOSOFT
FILEX, ALLSOP, NASHUA, STARK....……
OOK IMPORTEREN WIJ DIVERSE PROGRAMMA,S UIT O.A JAPAN EN DUITSLAND.
* * * * * * * *
EEN GREEP UIT ONS ASSORTIMENT: ALLE MSX BOEKEN EN SOFTWARE DUS OOK DE ALLER -
NIEUWSTE TITELS, TELCOM MODEMS, TELTRON MODEMS, MONITORS, KABELS, PRINTERS,
STANDAARDS, DISKETTES + BOXEN, UNIFACE, ROBOTARM, JOYSTICKS ETC.ETC.ETC
* * * * * * * *
TEVENS LEVEREN WIJ OOK AAN SCHOLEN EN BEDRIJVEN TEGEN INTERESSANTE PRIJZEN.
* * he * * * * *
ONZE ARTIKELEN ZIJN OOK VIA DE POST TE BESTELLEN, BEL VOOR INFO 020-183001
* * * * * * * *
ONZE DATABANK DRAAIT OP PROEF TUSSEN 1800-800 UUR OP TEL.NR. 020-123206.
HIERIN VINDT U INFORMATIE EN TELESOFTWARE, TIPS EN DIV.
Kom ook eens kijken op onze PC afdeling.
° Elke zaterdag demonstraties
* Vakkundige voorlichting
5 am SS * Zeer scherpe prijzen
THE kh ° Oók veel PC software
Voor MSX of voor PC
(o) [o) (a) 5 “THE Softshop" denkt met u mee!
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 2
MSX-MOZAIK is een uitgave van 'De MSX-er
Hoofdredacteur: Dirk Scheper.
Redacteuren: B. Klop, J. Tompot, A. van Kinderen, J.
van Roshum, D. Polman, J. v.d. Berg, J. Duurland,
K. Hordijk.
Redactie-adres Benelux: Batterijlaan 39,
1402 SM Bussum.
Vormgeving: Dirk Scheper.
MSX-MOZAIK maart/april nummer 2 1987.
COPYRIGHTS 'De MSX-er’. Niets uit deze uitgave
mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar worden
gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm
of op welke andere wijze dan ook, zonder vooraf-
gaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
No part of this publication may be reproduced in any
form, by print, photoprint, microtilm or any other
means without written permission from the publisher.
Druk: Salland, Deventer.
Verspreiding: Betapress, Gilze, 01615-2900.
MSX-MOZAIK is een twee-maandelijksblad voor de
MSX-gebruikers. Het wordt naar alle geïnteresseerden
op MSX-gebied gezonden.
Het abonnement bedraagt Dfl. 30,00 p/j.
In België Bf. 600 per jaar.
Losse bladen Dfl. 5,95/Bf. 180.
Dubbelnummer Dfl. 7,95/ Bf. 240.
Bank relatie: Amrobank. 45.98.38.008.
Postbank. 1367088.
Kopij en advertenties dienen uiterlijk drie weken voor
het verschijnen van het eerstvolgende nummer aan-
wezig te zijn.
Redactie-adres (schriftelijk): Batterijlaan 39,
1402 SM Bussum.
The publisher cannot be held responsible for any
errors printed in this issue, either for copied software
from commercial firmes send by editors.
Adresveranderingen: Zend uw nieuwe adres in, verge-
zeld van het oude adres. Vier weken voor dat u gaat
verhuizen. Voorzie het nieuwe adres van de postcode.
MSX is geregistreerd handelsmerk van MicroSoft.
Inhoud
Inhoudsopgave MSX-MOZAIK maart-april 1987
Artikelen:
ONOERENNK: „reerde ree
Program DERPWEKMIDEN … sonnet inneren
MSX-IBM eigenschappen …
MSX werkgroep cassettes … nn
MSX-MOZAIK cassettes
Lezers reageren: monitor …
Tips en Truuks, deel 2 …
PROGRAMMEERWEDSTRIJD
Boekbesprekingen … … cú
Lezers reageren: VG-8235 .
EEEN tee eene
MSA-EDECH
Programma's:
RENE srate oee ene eds wedn
BASIC Mover riten wareness kassoest
Dao BASES MIOVEE esse varvrnverseawsnerserassreraer
DOLERDORMWREREL 25e rn vrannersepeersevourdeedoerseen
OENE ANDER OER EREN
RIET tin EE EE En
BASSO ENEN erneer nn: ne CEN
… 34
Nummerieke integratie … ….
Adverteerders index:
MSX SOFTSHOP … …. wesen
De MISIOERKENE: 20e osrnsoresevnevserwewoevernerseeenn
Westerkamp … … TTG
OOBEERON orrecrens ne hese ever
ee
Micro Applicatie … ………… zen AN et
NEE: B. nan mannen
… 42
EO ec nennen
MSX=-MOZAIK maart-april 1987 pagina 3
mn
11
11
13
14
15
18
27
15
‚16
26
28
31
39
Softtalk
SOFTTALK.
Als software-recensent van dit blad
lees ik natuurlijk alles wat los en
vast zit in de andere MSX-bladen. Dit
om twee redenen. Ten eerste hou ik er
niet van om programma’s die reeds uit-
voerig in andere bladen aan bod zijn
geweest nog eens in dit blad te
bespreken en ten tweede is het altijd
leerzaam en interessant om kennis en
notie te nemen van andermans mening.
Als je dan de diverse testen omtrent
hetzelfde programma of dezelfde hard-
ware naast elkaar legt kom je vaak tot
opmerkelijke verschillen. Kwestie van
smaak zult u zeggen. Mogelijk.., doch
als je b.v. de test van het programma
Print X-Press in de MCM en de MSX-Gids
onder de loep neemt loopt die smaak wel
heel erg uit elkander. In de MCM wordt
een aantal keren benadrukt dat het toch
vooral om een gebruiksvriendelijk pak-
ket gaat terwijl je uit de test in de
MSX-Gids mag concluderen dat het tegen-
overgestelde juist het geval is.
Ook vraag ik mij weleens af of testen
van de hardware zorgvuldig geschieden
of dat men een standaard verhaal met
wat specifieke zaken van het te testen
object aanvult. Om een voorbeeld te ge-
ven. In de nr. 12 van MCM werd de NMS-
8250 van Philips onder de loep genamen.
Uivoerig wordt verhaald over hoe de ma-
chine oogt en wat er aan software wordt
meegeleverd. Er wordt echter met geen
woord gerept over de 2.1 basic die men
in deze machine aantreft en toch wezen-
lijk verschilt van de 2.0 basic in de
eerdere MSX-2 machines. Onder de kop
INWENDIG wordt de lezer geattendeerd op
de RAM-disk van 32-K, terwijl je met de
2.l basic de beschikking hebt over een
RAM-disk van ruim 90-K!!
Overigens wordt er in de test van de
NMS-8250-55 in de MSX-Gids nr.9 wel mel
ding gemaakt van de 2.1 basic. Er wordt
een vergelijking getrokken met de oude
niet geheel foutlose basic in de VG-
8235. Wat echter bij de redactie van de
Gids misschien nog niet bekend is, is
het feit dat de huidige 8235 ook de 2.1
basic aan boord heeft.
Dit zijn zo een aantal voorbeelden van
zaken die mij opvallen wanneer ik aan-
dachtig de testen in andere bladen lees
Let wel, ik wil geen kritiek uitoefenen
maar een beetje vreemd vind ik het op
zn minst.
De moraal van dit verhaal?
Lees meerdere bladen, net als u meerde-
re kranten leest en distileer uit de
verschillende meningen uw eigen conclu-
sie.
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 4
Dawn Patrol
DAWN PATROL.
De Tweede Wereldoorlog . Nazi legers en
Italiaanse troepen bezetten grote delen
van Europa, terwijl op de Middelandse
Zee de strijd in alle hevigheid voort-
woedt. Als kapitein van de Britse “"T"-
klasse Onderzeeer Beowulf, vorm jij de
speerpunt van het gevecht tegen het
gecombineerde front van de Duitse en
Italiaanse zeemacht.
Zo begint de handleiding van het onder-
zeebootsimalutieprogramma van Aackosoft
Een handleiding ondermeer in het Neder-
lands en dat ís geen overbodige luxe
bij dit programma. Alvorens met het
spel te beginnen doe je er verstandig
aan om eerst die handleiding goed door
te nemen. Hij is duidelijk geschreven
en overzichtelijk van opzet, echter
toch enige kritiek. Bij het onderdeel
koers zetten wordt geen melding gemaakt
van het feit dat je de rode koersindi-
cator na veranderen van richting weer
terug moet zetten op de "N" van noord.
Doe je dit niet dan blijf je rondjes
draaien en dat schiet niet erg op. Ook
heeft men het in de handleiding over de
periscoop-diepte, nodig voor het lance-
ren van de torpedo’s, deze heb ik ver-
geefs gezocht in de handleiding.
Wat is de bedoeling van het spel. Welnu
zoals al uit het voorwoord blijkt, ben
je de kapitein van een onderzeeer welke
zijn werkgebied heeft in de Middel land-
se Zee. Het scherm bestaat uit twee de-
len. Voor 2/3 wordt het gevuld door het
hoofdscherm. Dit hoofdscherm geeft een
periscoop-view van de omgeving. Voorts
geeft het via enige meters overzicht
van de snelheid, diepte, koers, zuur-
stof en periscooprichting. Ter rechter-
zijde van het hoofdscherm wordt het re-
sterende 1/3 deel opgevuld door een
keuze uit een vijftal verschillende
schermen. Deze vijf schermen kunnen wor
nnn
den geselecteerd d.m.v. de functietoet-
sen. Onder F-l vinden we het actie-
scherm. Hierin gegevens van de machine-
kamer. F-2 toont de torpedokamer, dit
scherm moet worden geactiveerd wanneer
je de aanval opent op een vijandelijk
schip. F-3 toont de stafkaart welke een
beeld geeft van de directe omgeving van
het schip. F-4 geeft het schaderapport.
F-5 toont het logboek. Hierin wordt de
opdracht vermeld alsmede de koers van
de bestemming. Die bestemming c.q. op-
dracht kan varieeren van het onderschep
pen van een vijandelijk konvooi tot het
oppikken van agenten etc.. Voorts heb-
ben vele andere toetsen een functie.
Het zal de speler dan ook enige tijd
vergen om tot resultaten te kamen.
Het programma vormt een goede weergave
van het onderzeeboot-gebeurern,
echter
geluid ontbreekt op een aantal waar-
schuwingssignalen na volkomen.
Grafisch is het echter een goed ver-
zorgd programma en het zal voor de lief
hebber van simulatie-programma's zeker
een uitdaging zijn dit spel te spelen.
Het is te koop zowel op cassette als op
disk voor de prijs van resp. f. 49,90
en f. 59,90.
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 5
STARWARS .
Als kadet van de Kenobiaanse luchtaf-
weer onderschep je laserpulsen die de
vijandige Darth Ung op jouw steden af-
vuren. Met de drie laserstations die je
tot je beschikking hebt moet je de zes
steden in jouw sector verdedigen. De
besturing is zowel met joystick als met
keyboard mogelijk. De opzet van het
speelscherm is vrij eenvoudig. Onder-
aan drie driehoekjes, de afweerstations
voorstellend met daartussen de zes ste-
den. Vanuit de ruimte komen uit diverse
richtingen de vijandelijke laserstralen
omlaag. Richt je lasers ter verdediging
met behulp van het vizier. Hou goed re-
kening met de snelheid en druk op de
vuurknop. Wanneer jouw laser goed is ge
richt dan vind de ontploffing vlak voor
de vijandelijke laserstraal plaats en
daardoor wordt die straal volledig ge-
absorbeerd. Klinkt eenvoudig, nietwaar.
Echter naarmate je vordert in de levels
komen de vijandelijke stralen sneller
en sneller omlaag alsmede vijandelijke
schepen die direct jouw afweerstations
aanvallen en ruimteschepen die hele se-
ries tegelijk afvuren. Ook die zijn wel
te vernietigen doch het aantal schoten
dat je per level hebt is beperkt. Ge-
durende het spel wordt de melodie van
de film Starwars gespeeld en ook de
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina
spraak ontbreekt bij dit programma niet
Na ieder level wordt een bonus gegeven
voor iedere stad en raket die over is.
Ook de hoge-scorelijst ontbreekt niet.
Ondanks de eenvoudige graphics vind ik
het een aardig spel voor een prijs die
redelijk mag worden genoemd.
Het wordt uitgebracht op cassette door
Eaglesoft voor f. 29,90.
Police Academy
POLICE ACADEMY.
Volgens de handleiding kom je vers van
de academie en wordt er direct van je
verwacht dat je het gezag herstelt in
deze bedorven wereld. Nu, wanneer je
het tweede scherm mag geloven is dat
geen overbodige luxe. Volgens de opsom-
ming van dat scherm komen-.er slechts 3
“Good Ones" oftewel rechtschapen bur-
gers en / “Bad Ones" oftewel schurken
in het spel voor. Het is niet te hopen
dat de verhouding in onze maatschappij
werkelijk zo ligt. Afijn, na je keuze
te hebben gemaakt tussen een pistool en
machinegeweer kan het knalfestijn begin
nen. Voortdurend krijg je een straat op
het scherm. De ramen en deuren gaan
neetenetenerenegeneenenenennnenndennnennee veen ennen
open en daar verschijnt dan de tronie
van een schurk of het vriendelijke ge-
zicht van een goedwillende burger. Je
begrijpt natuurlijk wel dat je de schur
ken moet wegknallen en de burgers moet
ontzien. Dat is echter niet al te gemak
kelijk daar je hand waarschijnlijk
nogal onvast is. Het is namelijk niet
eenvoudig om goed te richten. Echter na
enige oefening zal het wel lukken. De
bedoeling is om alle schurken van het
scherm (straat) te knallen en wel bin-
nen een bepaalde tijdslimiet. Lukt je
dat dan vermeerdert je status zoniet
dan neemt je status af. Die tijdslimiet
wordt bij de hogere levels steeds krap-
per en eigenlijk op een gegeven moment
veel te krap. Hierdoor is het spel op
dat moment nog nauwelijks speelbaar en
moet je je haast opgelucht voelen dat
je ontslag krijgt hetgeen via een op je
scherm getypte brief wordt medegedeeld.
Nee, alhoewel het idee aardig is, ben
ik niet kapot van dit programma en ben
ik van mening dat de lol er gauw vanaf
zal zijn.
Het programma is van Eaglesoft en is
voor de prijs van f. 29,90 op cassette
verkrijgbaar.
SPRINTER.
In het programma Sprinter van Eaglesoft
worden de jongensdromen werkelijkheid.
Althans dat is het doel van een simula-
tieprogramma. Voor degene die nog niet
weten wat een sprinter is wordt dat uit
voerig in een in het programma verwerk-
te instruktie uit de doeken gedaan. Het
doel van het programma is het besturen
van het treintype Sprinter. Je neemt
dan ook plaats in de cabine met vele in
gewikkelde meters en knoppen voor je
neus en uiteraard uitzicht op de rails.
lees eerst aandachtig de instruktie
door. Denk je het allemaal te weten dan
ben je al half machinist, maar dan het
echte werk het besturen van de trein.
Het uitzicht is vrij eentonig, doch je
aandacht kan zich toch niet richten op
het landschap want je dient alle binnen
komende signalen enz. direct te verwer-
ken, zoniet dan wordt er ingegrepen
door de Automatische Trein Beinvloeding
kortweg ATB genoemd. Je bestuurt een
stoptrein, hetgeen uiteraard inhoudt
dat iedere halte raak is, m.a.w. bij
ieder station stoppen en op de juiste
plaats zoniet dan terug naar af. De op-
dracht is in feite zoveel mogelijk kilo
meters afleggen hetgeen alles behalve
eenvoudig mag worden genoemd. Zoals
reeds gezegd is het uitzicht vrij een-
tonig, doch dat is de enige kritiek die
ik op dit programma heb. Voor het
overige is de conclusie dat het een
uiterst leerzaam en boeiend programma
1s. De prijs van f. 39,90 vind ik
echter vrij fors voor dit programma.
Het wordt geleverd op cassette.
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 7
WIZARDS LAIR.
In Wizzards Lair van Bubble Bus ben je
op zoek naar de vier verborgen delen
van de gouden leeuw. Het spel start op
met een fraai scherm met op de achter-
grond de begeleiding van een mystiek
muziekje. Van te voren heb je kunnen
kiezen uit drie talen, t.w. Frans,
Duits of Engels. Nederlands ontbreekt
alhoewel dat bij dit programma geen
ramp is. Na een druk op de vuurknop of
spatiebalk verschijnt er als laatste
waarschuwing nog een boodschap op het
scherm. Andere schermen zijn het eind-
scherm waarop informatie hoeveel pro-
cent je hebt volbracht, het aantal ver-
zamelde objecten en het gescoorde aan-
tal punten. Ook de bestede tijd en het
aantal verzamelde stukken van de gouden
leeuw ontbreekt niet. In de * Cave of
Legend " mag je je naam zetten mits je
een respectabele score hebt behaald.
Het spel zelf speelt zich af over vele
schermen. Die schermen worden zeer snel
op het beeld gezet en zijn allen zeer
fraai om te zien, Je bestuurt de held
door deurtjes naar de volgende schermen
In het veld liggen tal van voorwerpen,
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 8
zoals wapens, voedsel en goudstafen etc
Al deze zaken hebben hun doel. De
deuren b.v. zijn niet altijd open. Daar
voor heb je dan nodig een sleutel of
ring of diamant. Of je een van deze
zaken bezit kun je in de tabel ter
rechterzijde van het speelscherm zien.
Bezit je ze niet en heb je voldoende
goud verzameld dan kun je als je een
scrol te pakken kunt krijgen die zaken
kopen. Het zou echter te eenvoudig zijn
als dat de enige zaken in de diverse
velden zouden zijn. Ook de vijand ont-
breekt in dit spel niet en deze komt
razendsnel en in grote getale op je af.
Snelheid en het hoofd er bij houden is
de boodschap. Wanneer je b.v. nog vol-
doende energie hebt laat dan het
voedsel liggen, dat kun je misschien
later nog hard genoeg nodig hebben. Zo
zijn er nog vele tips mogelijk, doch
zelf onderzoeken en uitvinden is wel zo
mooi. Het spel kent vele locaties. Veel
van die locaties zijn te bereiken door
een lift die op ieder level in een van
de velden aanwezig is. Ook zijn er
geheime deuren en er is zelfs een "ma-
gic lift". Hiervoor heb je echter een
keyword nodig. Dat keyword is de naam
van het level waar je naar toe wil.
Deze namen kun je echter alleen tijdens
het spel vinden als je met de gewone
lift meereist. Dan krijg je nl. de naam
van dat level te horen. Opschrijven dus
De kwaliteit van dit programma, zowel
grafisch als geluid, is hoog. Het spel-
idee is zeer goed en het verveelt aller
minst, integendeel, dit is weer zo’n
programma waar je mee bezig blijft.
Voor de prijs van: f. 32,-- zeker de
moeite waard. Het staat op cassette.
VERA CRUZ.
Je bent zo juist benoemd tot lid van de
recherche van de politie van Saint
Etienne en er komt reeds de melding van
een moord binnen. Ter plaatse ga je op
zoek naar aanwijzingen en bewijzen. Het
slachtoffer ligt badend in het bloed op
de grond en op de tafel ligt een af-
scheidsbrief. Alles wijst op zelfmoord
maar jij laat je niet om de tuin leiden
Met de camera kun je alles vastleggen
en nader onderzoeken. Alle gegevens leg
je vast in het proces-verbaal en dan ga
je op jacht naar de dader.
Het gehele onderzoek kan je vanachter
je bureau cq. computer leiden. Daarvoor
staat de modernste aparatuur tot je be-
schikking. Via de computer kun je ver-
binding met diverse andere diensten leg
gen zoals andere politiekorpsen,
gevangenissen etc. Je kunt opdracht ge-
ven tot het afnemen van verhoren en
verklaringen. Om dit te doen dien je
echter wel over naam en adres van de
bewuste persoon te beschikken. Wanneer
je zo’n verklaring vraagt dan wordt de
foto van de bewuste persoon vertoond.
Vervolgens de verklaring. Alle gegevens
en verklaringen kun je laten printen.
Volgens de handleiding dien je te be-
schikken over een 80 kolams printer,
doch er wordt slechts een kolom of
dertig benut. Deze optie is echter zeer
handig aangezien je door dit programma
pas goed in de gaten krijgt dat het po-
litiewerk in feite een grote papierwin-
kel is. Ik vind dit programma weer eens
iets heel anders dan de doorsnee adven-
tures en het lijkt me een uitdaging
voor iedere Sherlock Holmes in spe. Als
je vlug bent kan het ook nog dienen als
oefening voor Moordspel van de Tros.
Conclusie, een fijn programma welk met
een prijskaartje van f. 45,-- zeker de
moeite waard is om te kopen.
‘
worn ZJ 0
330 ve
FIE W ZB tT
OTO 0
os
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 9
mere ee. a'as'e es se .... ee oe ee
we
arne ee ee ee el ee de ee et el ed
merereren nnn ervaren etererevern eren ater”.
ee oe ne na nae eee oe oet ee!
ve
EEE
nnee ereen ereen ee" ss aes ese ese ses ese eee ee ee ee
see une ee eene eneen neen al aad nnn an nn a
Formation-Z
FORMATTON-2 .
Jaleco heeft via Eagle-Soft diverse pro
gramma s op de markt gebracht met een
eenheidsprijs van f. 29,95. Een daarvan
is zoals je al had begrepen Formation-Z
Het gaat hier om een op het eerste ge=
zicht eenvoudig schietspel. Grafisch is
het zeer zeker eenvoudig alsmede het
ten gehore gebrachte geluid. Om het
spel te spelen is echter een andere
zaak. Het is het beste om de joystick
@© 1985 JALECO
BP-figuurtjes natuurlijk niet. Zorg er
dus voor over voldoende brandstof te be
schikken alvorens je boven water ver-
zeild raakt. Gaandeweg neemt de vijan-
delijke weerstand toe. Het spel blijft
echter speelbaar en uitdagend. Nogmaals
grafisch niet zo fraai, doch als spel
zeer wel de moeite waard.
RENE OTLET Heem
Eprom-programmeerkaart voor MSX
Gebruiksklaar
Programmeert snel en eenvoudig
Gebruiksvriendelijk
Aantrekkelijke prijs
TEXTOOL-programmeervoet
Uitbreidbaar
Bevat unieke sof tware
te gebruiken. Druk op de vuurknop en je
bent in beeld vertolkt door een eenvou-
Ho ok
dig figuurtje. Dit figuurtje moet zich
al schietend weren tegenover de alom
aanwezige vijand. Maar.. je hebt een
fraai hulpmiddel om de vijand te ontko-
men. Een druk op de O-vuurknop van je
(MSX) joystick en de knuppel naar voren
en zie je wordt getransformeerd in een
vliegtuig. Met dit toestel kun je de
vijand beter weerstaan. Echter, een der
gelijke machine loopt niet op dropwater
dus zul je zo nu en dan moeten tanken.
Op de grond verschijnen zo af en toe
kleine blauwe figuurtjes. Deze moet
Standaard geschikt voor 2764, 27128 en
27/2356 eproms. Sof twarematiqgq instelbare
programmeerspanning van SV, 12,5V, 21V
en 23V. Geen ekstra voeding nodig.
27/2356 ofwel 32kilobytes klaar in 3 min.
Prijs ee
Verzendkosten 10,-- rembours, 15,-—- rembours expresse
je of 7, bij vooruitbetaling op Postbank 2009331
zien op te pikken met je toestel en dat t.n.v. A.M.C. van Kinderen,
levert dan weer enige punten brandstof Haagbeukhof 243,
op. De actie speelt zich echter ook 3355 AG Papendrecht.
boven zee af en dan verschijnen deze O.V... Toeprom.
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 10
999 28 CLS:LOCATE 7,9: PRINT"
486 58 SCREENB:WIDTH4B: KEYOFF: COLORIS, 14
OCATE 7,1B:PRINT"basic mover wordt ge
jaden”
AUG SE EURIE ArkieRENE eee
215 58 B$="run"+CHRE(ISzFORQ=-1048T0- 188
D:POKEG, B:NEXT:POKE-3873, 240: POKE- 387
1,251: FOKE-SB7E, 2EBHLEN(RS) : POKE-3875
„zals FORGEITOLEN(Q$) : FOKER-1841, ASCOM
TDEL84, B, 19): NEXT: CLOAG
ennn tenn oenen eenen
BASIC Mover
ië bbs as el a a a 6 a
basic mover versie éÙ
C. Hordijk
28
gemaakt voor de MSd-er
29-|
58
38
465 SB CLEAR
6} ° -emmenmennmenvverenvnnn.
leest weik slot de computer
gebruikt
855 78 LET SLOT=INP (&HAB)
Bf ----memeememeenmenenen
instaleer mc routine voor
slat 5 (+temd hook)
878 98 FORT=GTOEH7 B: READX: POKEGHEFBR+2° 16
+7, Ke NEXTs FOKELHFEBD, &HCS: POKELHFEBE,
B: POKEEHFEBF, LHEF
IPP °° -----memeneneeneneennn
874
LB IF SLOT=LHAB THEN POKE &HEF11+221
6, LHAG: POKELHEF 26, LHAB: POKELHEF JA, LHA
B: POKELHEFAE,LHAD: POKELHEF 62, WHAA
[PO meeneenennnennnnennn
38 IF SLOT=&HSÁ THEN POKE &HEFI, GHS
d: POKELHEF 26, &HS4: POKELHEFZA, LH5D: POK
ELHEFAE,&H5B: POKERHEFG2, HSS
TT enn
am a nn nn nn nn
158 B$="CMD"+CHRSE(HS) 7 FORG=-1048T0-10
DA: POKEG, B:NEKT: POKE-5878, 240: POKE-50
17 251:POKE-SO76, 24B+LEN (AS) : POKE- 307
JeadisFORGELTOLEN(QS): POKED-1B41, ASC (
MIDS (GS, B, 1}): NEXT
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 11
256
559
ä7
bees,
ac keert terug naar basic met
een foutmelding. dit wordt
hier oogevangen.
188
138 DATAL,8,64,33,8,54,17,8,144, 237,1
18,243,245,197,213,229,42, 252
208 DATA2I1, 168, 1,8,64,33,B,144,17,0,
64,237,175,8,243,245,197,213,22
218 DATA62,252,211,168,1,8,54,33,0,14
4,17,8,64,237,176,243,245,197, 213
228 DATA229,62,248,211,168,1,8,84,33,
B,0,17,8,144,237,176,8,245,197,213
230 DATA229,52,248,211,168,1,8,54,33,
B,8,17,B,144,237,176,243, 245, 197
2 248 DATA213,229,52,255,211,168,1,0,64
33,8,144,17,8,8,237,175,201
bankswitching routine i5 klaar
het verdere demo pragraama
verandert de ros adressen die nu
in de eerste 52 k ram zitten,
ZeR LET OPE
de roa is op de bios na niet
gestandarizeerd, de demo
verandert de romadressen,
sommige computers kunnen hier
daor crashen,
‘de demo bleek goed te werken
op: sanyo, toshiba en canon.
het eerste gedeelte { tot 160)
moet op alle max caaguters
werken
283 CLS:COLOR 15,1: CLEAR
230 FRINT“deao wordt geladen
235 QF= run +CHRIELS) GE FORG=- 18487018
BE: POKER B: NEXT: POKE-3878, 248: POKE-SB
77251: POKE- 5876, 2404LEN (QS) 2 POKE- 507
SeanisFORG=ITOLEN(QS) : POKEQ-1841,ASC{
MIDS(Q8,G, 1): NEXT: CLOAD
Demo BASIC mover
en
343
561
677
569
Tel
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 12
| 360 DATASL,75,5E,53,74,69,55, 20
bh 378 DATA20, 28,28, 20,08,74, 65,7
eeen eenn"
demo prograama
basic mover
[8A =eerijnlgzersesensente ….
198 LET START=SHSD/E: RESTORE 278
288 LET EIND=&HSECE
218 FOR R=START TO EIND
228 READ Af
258 POKE R‚VAL(*&H" +45)
248 NEXTR
ISR venovuedgtgecnuasste
268 EEA 7
278 DATA4E,45,58,54,28,5A,4F, 4E:
| 288 DATA44,45,52,20,20,46,4F,52:
290 DATABB,54,59,74,20,59,73, 20:
308 DATA&S,6F,75,74,20,88,52,45:
318 DATAS4,55,52,4E,28,7A, óF, BE
328 DATA64,55,72,20,28,47,4F,53:
338 DATASS,42,08,44,41,54, 41,20:
340 DATAAF,50,28,20, 20,20, 08,49:
ets
350 DATASC,AC,65,67,51,50,65, 20:
388 DATAAS,65,5C,28,20,88,57,65:"
398 DATA6B,65,75,47,65,6E,20,bF:'
400 DATA74,20,20,08,72,55,67,65:"
éLB DATAAC,28,61,55,77,65,7A 691"
428 DATAGT,20,28,20, 20,28, 20, 20:
438 DATA28,BB,53,75,62,73,63,72:'
ED76
CD7E
€86
'CDBE
s CD
EDGE
DAE
EDAE
EDB6
: CDBE
: CDC6
IRENE
senses nnanansnsen sss sg
sss sns sas
IRN,
IRRNRRRNRRRNRNRNRENNEENNENEN NN
sss nn ss a
IRENE.
senses aasasssnass sss ee s
sesam esssansnsses ese ses
nessen nesseses es
RNR.
sss esnsesenesessesnsnsen sp
NARREN NEN
IIR.
IIR ES,
IIR EME,
IIR
IIIA ME.
IIR EE NE
IIR,
585 448 DATA59,78,74,2B,6F,75,74, 28:
321 458 DATASF,66,28,72,61,6E,67,55:
158 458 DATARB,52,65,64,69,60D,65,5E:
172 478 DATA73, 69, 6F,E, 55,64, 20,61:
132 48B DATA72,72,51,79,08,64,65,6C:
855 49B DATAAS, GE, 28,64, 6F,4F.72, 20:
281 SEB DATALE,75,6C,28,28,8B,49,6C:
222 518 DATASC,65,67,61,6C,28,64,59:
656 528 DATA72,65,55,74,88,54,79,78:
698 538 DATALT,28,55,6F,75,74,20,2B: °
143 540 DATA20,2B,88,75,74,72,69,6E:
848 558 DATA67,72,75,6%,6D,74,55, 20:
494 S&B DATA6I,73,23,6F,18,20, 88,53
126 578 DATA74,72,69,5E,67,28,74,55
746 SER DATA2B,EC,61,5E,57,20,88,55:
568 59P DATA74,72,59,5E,57, 28,55, oF:
176 GBB DATA72,5D,75,5C,55,28,74,65:
655 G1D DATA20,2B,63,5F,5D,78,5C, 65:
554 620 DATA78,0B,6B,&1,5E,20,5E,65
J&4 638 DATA74,28,76,65,72,64,65,72:
831 548 DATABB,57,55,65,5E,28,56,75
24 558 DATAGE,65,74,69,55,28,654,65:
172 668 DATA55, 67, SE,
159 678 DATABB,72,61,5E,64,61,78,7B:
656 688 DATA2E,65,6F,75,74,20,28, 20:
a
end
ad
488 788 DATA20,65,6F,75,74,20,88,28:
69,74,69,65, 28:
698 DATA20,BB,55,55,72,69,65,79:"
CERó
CEE
CEl6
s 'CESE
CE&S
CE&E
CEJE
CEB5
; CEBE
CE96
s 'CEGE
285
> 718
…...ssssessss ses se see ==... . … …
728 PRINT"DIT PROGRAMMA ZET DE BASIC
ROM IN DE EERSTE 32 K VRIJE R
AM *
F5B PRINTSTRINGS (48, 195};
748 PRINT* MSX coaputers (64k) schrij
vende basic roa niet over in de ras.
158 PRINT* By MSX is daarce ca 68 k
vrij voor machine taal!
j6B PRINT*Men kan echter de basic {ro
a) dan niet veranderen door te poken.
RINT*Door de basic ros in de eer
5 2 k ras over te schrijven,kan ae
n wel de basic veranderen.
188 PRINT*Zo kan aen huaor basic make
n of van de engelse nederlandse comaa
ndos maken, beveiligingen inbouwen ec
pe
798 FRINT*als vaorbeeld,de data regel
s in dit programma veranderen enige f
out meldingen van engels in nederland
s bv: return zander gosub ;syntax err
or wordt dit is fout”
BP
te 3
Ì
| 888 PRINT"Dit programsa is getest op
de sanyo, canon en tashiba asx-l cos
suters"
818 PRINTSTRINSS(48, 195);
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 13
Spel-experimenteer
455
ede
827
518
&i2
‘KLEIN SPEELPROGRAMMATJE
OM ZELF TE EXPERIMENTEREN
VEEL SUCCES
DE REMREGELS GEVEN AAN
WELKE REGELS VERANDERD OF
‘AANGEPAST MOETEN WORDEN
MSX-MOZAIK
hand Cr CA An bord Pr vn
N
iB B=5 :N=5:5C=0
28 KEYOFF
SB COLOR, ‚to, 10
â8 SCREEN 1,2
43 LOCATE 3,5:PRINT"DRUK OP 5 OM TE 5
TARTEN
2 45 LOCATE 18,7:PRINT*AANVAL ":IF INKE
Y$ ="5" THEN
A}
43 'SPELMUZIEKJE
49
58 PLAY“ML18BV1ST25507S12CEFBFEC" ,°NI
IVIST25503SBCEFGFEC*: PLAY MI IBBVIST25
507S1ZCEFBFEC*, "MI IBBVISTZSHOSSBCEFEF
CLS ELSE 45
EC*
51’
52 "GPRITEREBELS
53
55 DATA 3,7,3,1,1,1,3,35,119,119,127,
119,13, LLS, 119,7, 192,224,192,128,128
„128, 192,196,238,238,254,238,142, 206,
1
Len
57
58 'SPRITES OPBOUWEN
59
58 FOR Y=t TO 3
18 A$=""
BB FOR X=1 TO 32
GB AS-AE+CHRSLD)
LBD NEXT X:SPRITES(Y)=A$:NEIT Y
18
[82 "SPRITE DATA
183 °
LIB DATA 1,3,1,8,8,0,8,0,0,2,8,0,8,2,
B,8,128,192,128,192,128,0,8,0,8,0,8,0
EENNNN.
READ D
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 14
192 128 DATA 8,8,8,1,7,31,117,255,213,255
55,27,15,1,8,0,8,0,B,128,224, 248,94,
255,85,255,236, 216, 248,128,0,8
127
128 "SPRITE BOTSING
129 °
148 Y=108:X=2175:R=B
577 145 LOCATE @,21: PRINT pmegesnnsanannd
UEKENEEUEINEN
916 158 LOCATE @,8:COLOR4: PRIN
> 158 SPRITEON:ON SPRITE GOSUB 2000
]
"SCORE"; 5C
i5l
152 “KANONSTURING
153 'Y = SNELHEID KANON
154
527 155 T=STICK (B)
321 168 IF T=7 THEN Y=V-7.5
259 IJD IF T=3 THEN Y=Y47.5
71
72 'KOGEL SPRITESTURING
[73 '1 = SNELHEID KOBEL
174
872 188 PUT SPRITE 3, (Y. 1,12
527 181 Z=l-lé:IF LCB THEN 1=170
185
186 ‘BEIDE ANDERE SPRITES
187 ‘OP SCHERK PLAATSEN
188 *
684 198 PUT SPRITE 1,{V,0 13,1
182 208 PUT SPRITE 2, (B,‚R) „8,3
557 230 B=BiN:IF 89255 THEN B=0:R=R#20: IF
R314BTHEN 30703028
383 248 GOTO 150
859 zone SOUND13,8: SOUNDB, 16: SC=5C+1:B=18
=1B: K=N+. 2: RETURN
025 see SOUND, 15: S0UND7 „7: SOUND8, 16: SOU
ND9,16:S0UND1B, 16: S0UND11,B: SOUND12, 1
6:50UND13,
934 JA1B SCREEN B:COLORL:LOCATE 4,18: PRIN
T*THE ALIENS DISTROYED ALPHA 1*:FOR T
=B TO 999:NEXT T
955 3820 RUN
DMENUO34.001
BRENG ORDE IN UW SOFTWARE BIBLIOTHEEK
Hebt u dat nu ook? In het begin heb je
een paar diskettes met software en is
het geheel nog gemakkelijk te overzien.
Langzaam maar zeker echter groeit de
software bibliotheek en al spoedig komt
het moment, waarop je als een volleerd
disc-jockey diskettes wisselt en
directories afzoekt naar dat ene
handige programma.
Als deze situatie u bekend voorkomt dan
zult u ongetwijfeld veel plezier
beleven aan de hier beschreven
programmaatjes, Disk Menu en Directory
to Data, afgekort DMenu en DData.
DE PROGRAMMA'S
Met DData kunt u de directorie van een
diskette opnemen in Dataregels en deze
MERGEn met DMenu. DMenu dient te worden
geSAVEd met SAVE"AUTOEXEC.BAS", zodat
bij het aanzetten van de computer de
inhoud van de schijf direct op het
scherm wordt gezet.
In totaal gaat het om 12 files, die per
paar, DMenu en DData, bij elkaar horen.
Vier files hebben de extension .00l en
maken gebruik van een beeldscherm van
40 kolommen (MSX 1).
De andere acht, met als uitgang 002
zijn speciaal voor MSX 2 en gebruiken
80 kolammen.
Het nummer na de file-naam, bijv. 17 in
DMenul7.00l, geeft aan hoeveel program-
mas maximaal kunnen worden opgenomen
(in dit geval dus 1 7).
Omdat het te ver zou gaan om in dit
blad van alle files een listing af te
drukken volstaan we met die van
DMenu34.00l en DDATA34.001. Deze
programmas werken op alle MSX 1 en 2
computers.
Als u overigens geen zin heeft om de
listings in te tikken en/of graag alle
files wilt hebben, dus ook die voor
maximaal 17, 51 en 68 progranma s, dan
wil ik u met alle plezier, tegen kost-
prijs, een diskette toezenden. Maak F
12,- over op giro 1988668, t.n.v. C.
Lindhout, Zonnewijzer 24, Wijk bij
Duurstede en u ontvangt hem per
omgaande post.
HET INTIKKEN
Het is altijd het beste om bij het
inty-pen dezelfde regelnummers aan te
houden als in de listing. Het is voor
een goede werking echter beslist
noodzakelijk dat de regelnummers van de
Dataregels niet worden veranderd.
De dataregels (500 — 532) zijn
identiek.
Het eenvoudigste is om regel 500 in te
tikken en in te voeren,500 te
veranderen
in 502, ENTER, enzovoort, tot en met
re-
gel 532.
In de regels 35,40,45,50,55,60,80, 130,
155,160,165,1 0,175,852,854,856,858 en
860 wordt gebruik gemaakt van grafische
tekens, die kunnen worden ingetoetst
met de volgende toetscambinaties:
GRAPH + -,R,T,Y,F,H,V,B‚N of K.
GRAPH + SHIFT + \,H of N.
DISK MENU — DE WERKING
De hoofdroutine van Disk Menu leest de
gegevens uit de dataregels, zet de data
uit het tweede gedeelte van de regels
op het scherm, vraagt welk
programmanummer u wilt laden en laadt
en start het geko-
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 15
zen programma met de in het eerste ge-
deelte opgenomen filenaam.
Alle files worden gerund als basic pro-
gramma, dus bijv. RUN"DMENUI 7.002", met
uitzondering van de files met als
exten=-sie .BIN, .BIR of .SBN.
Files met de uitgang .BIR worden
gestart als binaire file met
BLOAD"'NAAM" ‚r.
Sommige cassette software schakelt ech-
ter de drive niet uit.
Als u deze files voorziet van „BIN als
uitgang dan wordt dit probleem met de
routine in de regels 15 en 20 opgelost.
Machinetaalblokken die gebruik maken
van de laagste basic adressen (&H8000 —
ong.
&H8500) kunnen niet vanuit een basic
programma worden gerund.
Wanneer u deze files voorziet van de
uitgang .SBN dan kunt u deze met de
routine in regel 25 van het scherm
laden.
De variabele F in regel 10 geeft aan
hoeveel programma s in het menu zijn
op-genamen
DISK MENU — INSTALLEREN
Regel 5 is bedoeld om de beruchte pokes
op te nemen die nodig zijn om sommige
MSX-l software te laten draaien op een
MSX-2, Voor de diverse Philips
computers en de Sony F9 is dat POKE
&HFFFF,&HAA. De Sony 700 luistert naar
POKE &HFFFF, &HFF. Als u een MSX 1
machine hebt dan kunt u deze regel
weglaten. De LPrint instructies in
regels 240 en 250 dienen te worden
aangepast aan uw printer.
Regel 240 zet de printer in condensed
double width mode, print de
diskettenaam en heft de double width
mode weer op.
Regel 250 dient de condensed mode te
activeren en met de variabele Fl de
regelafstand zodanig in te stellen dat
alle programmanamen op een sticker van
5 bij 7 am passen. Uitproberen is hier
de beste methode.
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 16
DIRECTORY TO DATA
DData is een hulprogramma, dat slechts
een taak heeft, namelijk u het
vervelen-de werkje uit handen te nemen
om de Dataregels in DMenu te vullen.
Het programma heeft een gebruiksaanwi j-
zing ingebouwd en behoeft hier dan ook
geen verdere uitleg.
32 5 POKESHFFFF, GHA
B67 18 WIDTH4B:COLORI, 14: KEYOPF: CLS: DIMAS
(34j sf =24: ONSTOPGOSUB7 8: STOPON: BOTOF
5
BAB 15 BLOADAS(A) : DEFUSR= (PEEK (&HECCH) #25
_ G#PEEK (LHFCBFI) : TIME
ERS 28 IFT IME>L2STHENPRINTUSF (0) ELSE20
E86 25 CLS:PRINT:PRINT:PRINT"BLOAD*+CHR$
34) +AB (A +CHRS (34) s PRINT: PRINT*DEFUSR
= (PEEK (&HFCCH) #2564PEEK (LHFCBF) ) : A=S
RIB) CHRS (LID NEN
BBL 3E BLÔADASLA) R
Lef 35 LOCATER B: _
171 48 LOCATEB, 1:PRINT * DMENU 34
CLSOFT *
45 LOCATER, 2:PRINT *
LOCATES, 2B:PRINT® =
5 LOCATE, 22: PRINT "==
8 RESTORE SOR:FORI=1T0L7s IF T=F+1 THEN
SOEUBLTBELSEREADAS (1) BS: LOCATER, 142:
PRINT” te EELGCATES, (142) PRINT" *c TAB
(5) B$: NEXT
h 55 FORI=18T034: IF j= F+1THENSOSUBLS3 EL
GEREADAS (1) : READERS: | LOCATEL9, 1-15: PRIN
Sar 1: LOCATE23, 1-154 PRINT" “e TAB (24)
B4; TAB LSB GPRINT He NEXTI
699 BQ LOCATED, 21: ri “LOC
RIE2?7, 21: PRINT = Print *
Sat 85 LOCATEL.2 2is “PRINTDSKF (B): “Kfree"
474 98 LOCATELS, 21: INPUT “NUMMER A$
252 95 A=VALILEFTSLAS, 2))
539 108 IFAFTHENSR
417 185 IFA=BTHENISB
188 118 IFRIGHTSE(&$(), 3) ="BIN"THENIS
377 115 IFRIGHTS (AS (A) , 3) =" SBN" THEN2S
2? 128 IFRIGHTSCASCA) Ji ="BIR"THENSG
1335 125 RUN A$ (A;
IR 138 FORJ=F#EFEI7sREADAS(J + READBS: LOT
ur
Led
an CN
un
had
CM 11 doe
Ce 7
ed De)
co en
dine ln
…lh
ke]
cn
e…
e
Lee |
ATEB,J+2:PRIKT == He TAB(S) s B82NELTJ
Fat?
899 135 FORJ=Fe 17034: READAS (Js READBS:i OC
ATEL9 „3-15: PRINT" == Be TAB(24) 0 B$e TA
B(SBI;" “cREITJ:RETURN 30
445 158 CLS
628 155 LOCATEB,B:PRINT *
62 168 LOCATEB, 1: PRINT S_ DNENU 34 LA
BELS PRINTER [SOFT *
854 163 LOCATER, 2: PRINT * =
587 178 FORI=31017: LOL KTEB,IsPRINT* *sLOC
ATE39, Ls PRINT te NELE
En
rr
Ca
=
je
_
rm
ka
Ed
’
Ue
Ed
La |
he MJ
.
pd
A
BN |
{+
4
212 17 INT 2 RINTC IR$ {
E HIJ) CHRS UF
248 188 LOCATES, 4:PRINT"Met deze routine 738 258 RESTORE 588: FORI=1 TOF: READBS AS (Ì
kunt u de inhoud” a NEXTI
352 182 LOCATE3,S:PRINT*van de diskette u 116 255 FORT={T0F/24.5:LPRINT' Takk
itprinten op een” FTSCAS(E) 1855" sc LEFTSLAS (TEE ZD
117 185 LOCATE3, 6: PRINT*sticker van 5 bij +5), 16) NELTE
1 centimeter." 939 508 DATA" -------- gn emmen
â78 199 LOCATE3,B:PRINT*Deze versie van D ‚i
isk Menu is aange-" G45 502 DATA" -----en grond Senn
185 193 LOCATE3, 9:PRINT*past om de FAi-ië zen
B printer aan te“ Q51 504 DATA" meme zalf birieenhnnstelensei sien
519 195 LOCATES, IB: PRINT" sturen” pi
666 197 LOCATES,L2:PRINT* Indien u een and Jo} 06 DATA'-------- ee winncmsnssen:
ere printer bezit" B
525 208 LOCATE3,1SsPRINT"dient u wellicht 365 508 DATA" gn geeneen
de grintercades in” en
â85 202 LOCATES, 1A:PRINT*de regels 248 en 941 SIB DATA A Mss
245 te veranderen." zi
521 285 LOCATES, é:PRINT“Zet de printer a TRE OEE RIN ennn ned amen
an en plaats de” Ee
275 287 LOCATES, £7:PRINT*sticker voor de CORE ninmnser aen Shanammnmsnsis
printkop. * wai
355 218 LOCATEIG,ZZ:PRINT"+444444t44t44 44 1 16 DRI ach Wens
tetet* =|
653 215 LOCATEL, 2: INPUT "Diskette naaa”; 1 265 518 DATA*------- mn heemst
$ _ E
185 228 IFF>28THENF{=21: 6070240 943 528 DATA" === ged, bmm
254 225 IFID26THENF1=24:60T0240 gn
241 230 IFF222THENF1=27 5 60T0240 VAT DZZ DRAIN meren ont ij emmen
943 235 F1e38 ste
351 on bnn teT$:C 1 JES DORIA smren „ssl, aoesemestben
HRS (26) ,
@Q
MSX 50 PROGRAMMA'S VOOR
LEREN PROGRAMMEREN MSX COMPUTERS
M.B. Iimmerz ‚B. Iimmerz
MSX PROGRAMMEREN IN ke fl. 24,75 an aa MM 112170
MACHINETAAL ir á EN er d
M.B. Immerzeel Bfr. 490 SN Bfr. 430
fl. 32,50 Bfr. 650
le druk/1986/168 pag
ISBN 90 6082 260 9
Bestelnummer 094520
Het eerste deel bestaat uit een onont-
beerlijke duidelijke uitleg van de alge-
mene werking en de inwendige organi-
satie van de processor. In het tweede
gedeelte wordt de lezer stap voor stap
aan de hand voor voorbeelden wegwijs
gemaakt in het programmeren in
machinetaal.
EENVOUDIGE INTERFACE p
Bestelnummer 094518 ISBN 90 6082 2730
SCHNEIDER COMPUTERS Bestel 094522
Owen Bishop Stap voor stap leert u de MSX-compu- mega anchdendere
fl. 32,50 Bfr. 650
le druk/1986/106 pag.
ISBN 90 6082 276 5
Bestelnummer 094523
Eenvoudig na te bouwen schakelingen
om aan te sluiten op de computer. O.a.
hchtpen, modelbesturing, weerstation,
beeldaftaster etc.
Voor meer informatie kunt u bellen:
Uitgeverij De Muiderkring b.v
Postbus 313 1380 AH Weesp
Tel 02940-15210
Telex 151 71 Kamu
LEREN
PROGRAMMEREN
en REN
> ee NW led.
Ei EE nt
le druk/1985/103 pag.
ter programmeren door het invoeren
van speciaal hiervoor ontwikkelde pro-
gramma's. Achtereenvolgens worden
steeds nieuwe instructies toegepast
waarvan de werking duidelijk wordt
verklaard. De programma's in de eerste
hoofdstukken zijn zeer eenvoudig opge-
bouwd en worden verder in dit boek
meer uitgebreid, zodat het inzicht in het
programmeren geleidelijk meegroeit.
Het leren in dit boek betekent dat men
aan de resultaten op het scherm de
werking van het programma en de
opbouw van de computer leert kennen.
verkrijgbaar bij:
Radiozaken-Boekhandel-Computershops
uitgeverij de muiderkring bv
postbus 313 — 1380 AH — weesp (holland) tel
02940-15210 gironr
(OOR
Een greep uit de inhoud: het leren
rekenen met de computer, het bere-
kenen van een term, conversie, reken-
programma's, renteberekeningen, com-
plexe getallen, datum, spelletjes, gok-
ken, morse-Cursus.
voor Belgie: Standaard Uitgeverij
Belgiele: 147 A
B-2018 ANTWERPEN
Telefoon 03/239 59.00
Telex B, EDISTA Nr. 31421
83214
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina Ì/
PL 80 PRINTER/PLOTTER
re er a ne ee" universeel —centronics
& 2 …e zi Je ee ee ee os ese ee se eee eee oee o's 4 kleuren —80 koloms
Jél 526 DATA" ent nnmennnnnenn
957 528 DATA" Nee hennen |
8
945 53D DATA"--— ent Pennen |
„ ; /
Er Be Mieten 7 4 on 5
951 532 DATA eet, bn |
257 354 OEE eenen nend anitae Bi vevien tee home ot voeinsse Somreverr de
955 536 DATA"-----n- pent eenen
GEO KIRANATAS tinnen ie ENE | en
dE hi. (mens
HAT 5AB DATA"---mnnn Prenen
— ú
OET ” A tE IK ETE
105 JÂ2 D ATA . ' Werkt op elke computer met centronics/parr, aansluiting
ri Leverbaar, demo floppies voor: IBM PC/XT — Apple Il — MSX en Comx 35/PC1,
959 544 DATA" ----- Nhehei eetennintneisdedehsheke Prima ingebouwd PICA schrift voor uw correspondentie en boekhoudgegevens, verwerkt el-
…& ke tekstverwerker, zonder aanpassing. Insteekmodules voor andere schriftsoorten verkrijgbaar.
965 544 D KEE men miel EH Grafische tekeningen volgens de standaard software pakketten als: AutoCad Dnver: roland
bu > keld RE EEE 800 — Lotus symphony 1-2-3 Driver: amplotii. Maar ook eenvoudig Basic programmeerbaar, met bij-
„8 geleverd handboek. Professioneel inzetbaar, solide Epson mechaniek, kast en electronica: Comx.
07 í GAG DATA Mashtatma Shons deenend nT Tekent ongewoon nauwkeurig.
ES r ' Gebruikt normaal A4 papier en van de rol. Tevens mogelijk op transparant, voor overhead
nt ae ee df projectie. Plotting formaat 192 x 26000 mm. Snelheid 92 mm. p. sec. of 10 c.p.s. Standaard pen-
YâG SSA DATA" ‚--Ì ì hi dtentnedeededndndndedeet sets, overal verkrijgbaar f 13,20 p. set — lange levensduur, schrijft 300 m of meer.
„Î Goede testrapporten in PC World en Info - MSX Comp. Magazine, Info en Mozaïk
Daf fais Ti B Seen Ee NIR rn ien 5 8
fas aad DATA gr, PRIJS slechts f 698,- incl. BTW.
Gi Laa / Mee Je LED En 5 1
iel 554 DATA , : IT am COMX PL-88. This is my handwritt ing
967 536 DATA*-------- one Pemennmeneeene IT am an ideal OUTPUT DEVICE for your
-" home and business computer. Ì can easily
077 5 DEN NE WAE er Senne é . ‘
275 338 DATA g be controlled with simple programming.
951 55 DATA" ---- an This Is my normal ASCII set: 2 '#$2&’[JQ
jud we eri Vet Wa aen tant art:
_t C“JOWERTYUIOP_ASDFGHJKL+-X2XCUBNM; & P7
I5E SOZ DATA menne ‚n=k, bememeneenen. 12345678990 <=dqwertyuiopasdighjklzxcubrm;
_ ü 1
96E Sá4 DATA" mj For MSX I have them all in ROM pack 8
Si You can make wour own ROM pack.
969 5hb DATA'----- ome, benmeneeneneen
EE k [ also can draw too. 1 perform the gra-
NS er! 4 GCet FC MEN PN 1 ‘ '
685 708 CLS:LISTSER-548: END phic plott ing very well.
BESTELBON:
Ja, stuur mij zonder bijkomende kosten:
L De PL 80 met handboek, pennenset en Nederlands garantiebewijs, voor … … … … … ……. f 698 —
CJ Doe er IBM demo floppies bij 2 x f 20,—, 54" totaal. ehs ove geessie f 40—
CJ Doe er een Apple Il demo floppy bij 51/4” erneer: en alas f 20—
0 Doe er een 312" MSX demo floppy bij … nen. RRC: f_ 20—
LJ Doe er een extra kleuren penset bij, groen/rood/blauw/zwart_… …………. EKE AEN f 13,20
[] Doe er een rol papier bij van 27 m VOOR … nn eneennaeerneerverseervenrn evens 08
(] Doe er een ROMpack m. 3 schriftsoorten bij oeren ene rnnenens f 69—
0 Doe er een MSX karakterset ROMpack Dij nennen ovens f 89,—
Aankruisen wat u wenst.
Jl Bijgaand de betaalcheques voor het totaal bestelde bedrag.
_) Betaald heden op uw giro no. 291847 tn.v. West Electronics te Haarlem.
J Betaald heden op uw bankrekening no. 47.42.92.908.
Na ontvangst zult u de goederen binnen 48 uur, franco huis leveren.
Met betaalcheques heeft u de goederen het snelst in huis!
PERRE AAS MORBIDE treeeninis ant masecsdenbedaels dieet sdb ai he irma sa kinine eden BREE
EERE innen eenen bdedinesresdtse sat n atndn
ON nnee DS aeron men EN ENEN TVE
a OEE ike en eed rede
Bon uitknippen en opsturen naar:
Import West Electronics - Spaarne 40 - 2011 CJ HAARLEM
@ Grossiers/dealers gezocht!
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 18
DDATA034.001
322 see DATA" EELEBEEL, BEE", "
928 52 DATA" GELBEEER, BEE",
254 Set DATA" BELEABER, BEE", "
j48 sas DATA" @gBLELER, BEE",
9
92
„Eu
6
Ned
rr.
EN A OT 4E 9
m met de in et mk m
aline
ur
Li 4
mi Pl
m + «Jl
rr
en
hal
mi Pet
Cr.
me pl
Las)
F
IN 0 EAR 1 EM 4 EA 0 EA GA |
Pr
led BCA WGA Wi
NRR RNR AN E RE NAM
za ml (rd
a
‚nn
un
ur
men mr MEN medie u,
Cr
|
LAN led
el
LEN 1 EM 0 EAT
„08 DATA" GEELLELE, BEE",
Sig DATA"EGERBBEG, BEE,"
DATA"EEEAEEP, BEE,"
DATA"&EESEEEE, BRB",
DATA" 86840H0E, BEE",
DATA" ERSEBES, BEE",
DATA"EBELEDEE, EEE",
’ DATA"ESEERESE, BEE,"
DATA" SBEREBES, BAE" ,"
558 DATA"EELBELEE, EEE,”
DATA" BERELBEE, BEE",
DATA" GEREEGES, EEE,"
DATA" @BEELLEL, BEE",
DATA" @REGEEES, BEE,"
DATA" GBELEIEE, GEE,"
2 DATA"&&RBEBEE, BEE",
DATA" GEEEIGEE, BEE",
DATA" EEREEERE, BEE",
manen
zravemanamanesn Ze 8
2 884
an
za 0 MD ward
555 DATA"BEBEEBEL, BEE" "--------
55E DATA" ERBBELIE, BEE","------
Jed DATA"ERBEEERE, LEE", "----------
562 DATA"BRBROBER, BRP" ,"--—
u
b 564 DATA"CBBLEBEE, BAP" ,"-—
is, «
ur
; DATArezvaesee, BBR*,"-——
; DATA" BeREBEED, BRB,"
mcr
a)
A0 EN AEN U
Mn
4â2 zoe jep 85
è
2 882 LOCATEZ, 3:PRINT"Disk Data 34 lees
t garinaal 4D file-"
883 LOCATE2,4:PRINT*namen uit de dire
ctory van een disk"
LDCATE2,5: :PRINT"Deze namen worden
gesorteerd en
} 885 LOCATE2, 6: PRINT “opgenomen in DATA
=regels
886 LOCATE2,7: PRINT"Als het programma
doorlopen 15 wordt
887 LOCATE2,B:PRINT"het programma zel
f verwijderd, zodat”
883 LOCATE? S:PRINT*alleen de DATA-re
gels overblijven.”
t BIB LOCATE? 1B:PRINT Deze kunnen word
en geSAVEd als ASCII-"
7 811 LOCATE, Lis PRINT“file (SAVE“;CHR$
54); "NAAM" ;CHR$(34);",A) en later ge
MERGEG”
2E 812 LOCATE?,12:PRINT*get het pragraan
c Bisk Meny 54
5 814 LOCATE2, 14: PRINT*Van prograana 5
bestaande uit geerde"
Of 815 LGCATE2, 5: PRINT re tiles dient a
i Leen de eerste file
ié LOCATEZ, 16: PRINT“in DATA-regels t
Korden Gpgenosen.
zijn LOCATE, 17:PRINT*Door het weghale
an REN in regel"
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 19
„esse sea essa sss sns ss se
195 817 LOCATEZ, 18: PR
t filenamen zonde:
<58 828 LOCATE2, 19:P
NT*374 bereikt u da
hi
Ô 18, . - Pal ” LPE] rm mr
Ni uitgang worden ü
ha vergesiagen. ac nsd e
443 822 LOCATELE, 2B:PRINT*>>> DRUK EEN TO
117 824 Z8=INKEVS3 IFL$=""THENBZ4ELSEBOSUE
85Â
254 BZ6 LOCATE2, S:PRINT "Het eerste gedeel
te van de DâTâ-regel
1/B 827 LOCATE? As PRINT"bevat de filenaan 142 364 EOSUB358
en „48 356 LOCATEIB, Le PRINT* even geduld a,u
150 828 LGCATE2,S:PRINT*De volgende bevat NP
tan streepjes, welke" 442 368 FORS=STOi Es AE=DEKIS (B, 5}
E54 829 LUCATE2 6:PRINT"kunnen worden ver 82 87/8 FORT=&HEBITTORKEDIESTEP 52: IFPEEK (
vangen daer eed _ IPASZORPEEK(IJGL27THEN878
265 B58 LOCATE? Z:PRINT"welke Disk Menu 3 25 872 F$="":FORJ=OTOL Le SEF $ACHRE(PEEK í
4 ap het scherm goet" dt} de NEKTJ
55% 832 LOCATEZ,B: PRINT "seergeven, (byv. n 874 REM:IF ASCIRIGHTS(FS,2)}=52THEND7
aam of tasscore)" ze
844 554 LOCATE2,S:PRINT"Disk Menu laadt a 258 B76 F$(AF=LEFTS (FS, B)", "+RIGHTS IFS, 4
ile files met” __ dezatl
648 855 LOCATE2, 18: PRINT"RUN*: CHR$ (34) 4 "f 691 578 NEXTI
tlenaam":CHR$I34}:*, met uitzondering 743 888 NEXTS
van | ' 665 382 LOCATEZ, 3: PRINT" Ik heb";As” files
6 855 LOCATE? ILsPRINT"files met als ui ingelezen,
tgang:' 184 884 AFZPEEK(LHFS76) +256RPEEK (&HF577)
415 838 COCATES, 13:PRINT", BIR BLGAD"; 587 886 Ti=PEEKCAl 41): TIIZPEEK(A!+2}
CHR$ (34); "Filenaan” ;CHRÉ(34) ;t‚R! 1/4 383 IFT!=64 ANDTI'=64 THENSPBELSER
184 348 LOCATE 14:PRINT",BIN — BLOAD", zÂ! ti: GOTD8B6
CHRSLS4) ;"filenaaa"sCHRE(T4) ; *-del 155 890 FORR=BTOA-1
« | 859 852 FOR B =R+{TOA
€45 841 LOCATEA 15; PRINT® defusr { 865 894 IF FSCR)FECBITHENSWAPFS(K) „FELB)
‚eed AZUSRIÁ)"
789 842 LOCATES, SG:PRINT*,SBN — Voor aa 655 896 NEXTE
_ chinecade die het | Po] 478 NEKTK ef
252 843 LOCATES, 17: PRINT" begin v BES 928 LOCATE2, 4: PRINT*en*sâ;” Files ges
an het basicgegied” arteerd,
434 344 LOCATE4, LB: PRINT" (&HS828 âi5 982 FOR K=iT0A
-EK8588) gebruikt * Bid 984 FORB={TO1?
386 846 LOCATEZ 2B:PRINT*>>> PLAATS DISKE zi 86 BE(B)=MIDE(FS(K) BI)
FTE EN DRUK TOETS 4447 622 988 NEXTB
357 BAB ZS-INKEYS: IF L$=""THENBAGEL SEBS2 ésB 918 S=j
452 858 CLS 189 912 FORT=AI+I TOA 1d
655 852 LOCATES, B: PRINT * doo 914 C=ASC(BS(S)}
ì 3B8 F16 POKEI, GC: POKEI+i5,C
529 3354 LOCATEB, LePRINT "DDATA34 Sebru (ot JiB S=5ti
iksaanwijzing CLSOFT * 135 928 if S=iSTHENA'=h' +371 Seis NELTKELSE
574 855 LOCATED, Z:PRINT * NEXT]
: | i5b 422 LOCATEZ be PRINTAs "files zijn opge
548 858 FORI=STO2L: LOCATED, 14 PRINT" "21 QC nomen in data-”
ATE39, EePRINTS SE NEXT 198 925 LOCATE2,7:PRINT"regels 508 t/a”;4
149 368 LOCATER, ZL: PRINT" J8H2Â;
"RETURN 574 224 LOCATE2,GePRINT "Het tweede gedeel
112 B52 CLEAR248B:A=B:KEVOFF: CLS: DIMFSCt te van deze regels"
28E Ei WIDTHAA:CO ORE, 14 823 925 LOCATEZ, 1B:PRINT “kunt u nu bewerk
en en de niet"
494 726 LOCATE2, ils PRINT" gebruikte regels
DELETEn. *
58 928 LOCATE? 15:PRINT"Tot slot dient u
de regeis als ASCil-®
987 929 LOCATEZ, id:PRINI"tije te SAVEn en
te MERGEN get Disk
546 958 LOCATE? 1S:PRINT"Menu 17"
@72 952 LOCATE? 17ePRINT"Als er meer dan
34 dataregels zijn"
mmm
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 20
MSX krijgt IBM eigenschappen
Geef uw MSX IBM eigenschappen
Ruim anderhalf jaar geleden ben ik
overgegaan tot de aanschaf van een MSX1-
machine: het beste systeem dat op dat
moment voor een redelijke prijs was te
krijgen. Op mijn werk werk ik altijd met
een IBM-PC en dan merk je dat MSX-BASIC,
waarvan de ‘X’ staat voor eXtended niet
meer, maar iets minder kan dan BASIC(A)
of GW-BASIC, programmeertalen die op MS-
DOS machines werken. Hetzelfde geldt
trouwens voor het besturingssysteem MSX-
DOS, die ook beperkter is in zijn
mogelijkheden dan MS-DOS. Het mogen dan
wel allemaal produkten van Microsoft
zijn, maar bij MSX-BASIC en ook bij de
BASIC-versie van MSX2 heeft Microsoft
enkele belangrijke commando ‘s weggelaten:
CHAIN en COMMON.
Met Chain kunnen we een programma aan een
nieuw in te laden programma koppelen,
waarbij het eerste uit het geheugen
verdwijnt. Dit kan handig zijn als het
werkgeheugen vol raakt en onder BASIC met
“28815 bytes free’ of soms nog minder
loopt de serieuze MSX-BASIC programmeur
snel tegen dit probleem aan.
Het ontbreken van CHAIN is op zich niet
zo erg, want MSX kent RUN "naam" of LOAD
“naam” ‚R om een vervolgprogramma te
starten, maar dan zijn we wel alle
waarden van onze variabelen kwijt, die we
in het volgende programma nodig hebben.
Met het COMMON-cammando geven we een
lijst met variabelen op, die aan het
vervolgprogramma moeten worden
doorgegeven. Dit kunnen strings zijn,
maar ook numerieke waarden (integer,
enkele precisie en dubbele precisie of E-
notatie). Door deze procedure te
herhalen, kunnen we in principe een
oneindig lang programma starten, zonder
in geheugenproblemen te komen.
MSX kent helaas geen COMMON, maar wees
gerust, de C-64, de Atari800XL en vele
andere ook niet. Om MSX common-
faciliteiten mee te geven heb ik de
GOVRAM-routines ontwikkeld. Bij het
ontwerp van de GOVRAM routines ben ik
uitgegaan van de volgende voorwaarde:
l. de opslag van gegevens mag niet ten
koste gaan van het normale RAM-geheugen;
2. Alle BASIC-commando ‘s mogen gebruikt
worden, dus ook PLAY;
3. alle typen variabelen moeten
doorgegeven kunnen worden, zelfs lege
(alleen op RETURN drukken) ;
4. De routines moeten zowel met als
zonder diskdrive werken;
5. Het moet niet nodig zijn om waarden
tijdelijk naar tape of disk weg te
schrijven om deze later weer op te halen,
vroeg of laat wordt dan het eigen
programma overschreven.
Zelf pas ik de GOVRAM-routines in een
belasting programma, dat uit drie delen
bestaat, namelijk inkomen,
vermogenspositie en privé-balans. Het
programma is bedoeld voor de particulier.
Het programma draait op zowel de IBM PC
als op de MSX.
De routines kunnen als utility het hele
MSX-gebeuren op een hoger niveau brengen,
vandaar dat ze zijn ontwikkeld voor
algemeen gebruik. De MSX-programmeur
krijgt hierdoor een goed stuk gereedschap
in handen om zijn programma’s duidelijk
te verbeteren en langere programma's te
schrijven, zonder dat hij/zij zijn/haar
variabele waarden kwijtraakt.
C. Machielsen
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 21
esse
JD. ZN
vleiende ede deleleleteleletejeleletedelsteteleletevetetstetetetetetete verstoren annntennnnenenenene renee nenenenenene negende dend
EL Patatntatatetatntetnteteteletntatntetetetetetetelens!
prtnntdetnineledededeleeleleleterededererelene gene nenenene nege enenenenn ene annen nennen needed nne neerde enen
en LEE EE ES
ER EE A EE EL
ee ee se a se ee eee ee a oe se ee ese ee eee see ese es see aes sees eeens …. . attente teen" . es et
E a rr ee eee ee ee" nee" rn
De routines, inclusief een voorbeeld
programma zijn verkrijgbaar door £12,75
(inclusief portokosten) voor de
cassetteversie en f£17,75 (inclusief
portokosten) over te maken op
girorekening: 13.67.088 van DE MSX-er te
Bussum, onder vermelding van GOVRAM-
routines.
De diskettes en de cassettes zijn op
voorraad, zodat ze snel worden
uitgeleverd! !
MSX werkgroep cassettes
De MSX-werkgroep had een
programmeerwedstrijd uitgeschreven,
waarvan wij de hand hebben kunnen leggen
op een tweetal cassettes (disketteversies
zijn ook verkrijgbaar), met een aantal
winnende programma’s.
De cassettes zijn verkrijgbaar voor
£f12,75 onder vermelding van ‘programma’s
werkgroep deel 1’ of ‘deel 2.
Beide gelijktijdig bespaart u eenmaal
portokosten, zodat u de beide cassettes
kunt verkrijgen door overmaking van
£25,00 gulden onder vermelding van
‘programmas werkgroep 1/2.
De disketteversies kosten f17,75 per stuk
en beide versies voor f32,75 onder
vermelding van ‘programma’s werkgroep
deel 1’ of ‘deel 2” of programma’s
werkgroep 1/2.
De cassettes en diskettes zijn op
voorraad, zodat ze direct kunnen worden
verstuurd nadat uw overmaking is
bijgeboekt op:
girorekening 13.67.008
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 22
Deel l bevat:
MEMORY, een denkspel
DOE MAAR, een muziekprogramma
KASTEEL, een spelprogramma
BOTSAUTO ‘s, een autorace
PALET, een tekenprogramma
SPACEWALK, een spel
SNACKBAR, een spel
Deel 2 bevat:
GOBBLE, een happerspel
CARRACE, een autorace
TEKEN-MUZIEK, een creator
CROSSING, een froggerspel
JESU JOY, een bach compositie
MOUSEJUMP, een spel
GITAAR, accoorden
Geef duidelijk aan wat u wilt en welke,
zodat uw bestelling snel en efficiënt kan
worden uitgevoerd.
MSX-MOZAÏK cassettes
De cassettes en diskettes met de
programma’s uit MSX-MOZAIK 1985 en uit
MSX-MOZAIK 1986 zijn inmiddels, met veel
moeite, ook op voorraad, zodat ook deze
bestellingen snel kunnen worden
uitgeleverd. De cassettes kosten f£15,75
en de diskette versies kosten f19,95.
Deze laatste prijs is mogelijk gewerden
doordat de prijs van de diskettes is
verlaagd, zodat we de bestellers
uiteraard van deze prijsverlaging kunnen
laten mee profiteren.
De cassettes en diskettes zijn op
voorraad, zodat ze direct kunnen worden
verstuurd nadat uw overmaking is
bijgeboekt op:
girorekening 13.67.008
MOZAIK programma s uit 1985 die hierop
staan zijn:
TEKENS.BAS, een karakter programma
GONFIE.BAS, een wiskundig programma
SCREEN.BAS, een scherm dump programma
GETALLEN.BAS, een programma dat
ingevoerde getallen omzet in woorden
ICP3, het bekende invoer controle
programma, geschikt voor zowel MSX-MOZAIK
als MSX-computer magazine.
GRAFISCH.BAS, een grafisch programma
BENCHMARK.BAS, een benchmark test
programma
HEXASCII.BAS, een omzettingsprogramma
DEMO.BAS, een demonstratie programma
FILELIST, een file programma
HIRES.BAS, een high resolutie programma
SPRITEMA.BAS, een spritemaker
SPACEMAN.BAS, een spelprogramma
PERMUTAT.BAS, een wiskunde programma
ONELINER.BAS, een een-regelig programma
FUNCTIES.BAS, een wiskunde programma
BASICODE, het basicode 2-c vertaal
programma
BLODI . BAS,
GETAL.BAS, een getal lenschrijver
DIRSOR.BAS, een directory sorteerroutine
BIBLIOTHEEK.BAS, een bestandsprogramma
KAARS.BAS, een grafisch programmaatje
BLUEMO.BAS, een muziekprogramma
SEAWAR.BAS, een spelprogramma
MOZAIK programma’s uit 1986 die hierop
staan zijn:
WED.BAS, een schermeditor
(tekstverwerker )
TOUR.BAS, een Tour de France programma
RENNER.BAS, een wielrenner programma voor
boven
REKEN.BAS, een rekenprogramma
SPRITE.BAS, een spritemaker
SORTJE.BAS, een sorteerprogramma
GALGJE.BAS, een spelprogramma
RADEN.BAS, een spelprogramma
MHLOCKS2.BAS, een Maidenhead Locator voor
zendammateurs
KANARE. BAS, een fluitende kanarie
KLEUR.BAS, kleurdemonstratie programma
RENTE.BAS, een rente berekeningsprogramma
TESTB.BAS, testbeeld programma
GETAL.BAS, getallen omschrijver
GETMAS, een stelsel omrekenaar
SMAKER.BAS, een spritemaker !
SIADER.BAS, een sprite lader!
Een grote hoeveelheid programmatuur met
voor een ieder wat wils, waarbij niet
alleen spelletjes zijn opgenomen. Een
aantal programma's zijn geschikt voor
uitbreidingen in de vorm van geluid en
moeilijkheidsgraad. Bovendien kunnen een
aantal programma’s verder worden
uitgediept, waarbij de programmeur zeker
aan zijn trekken kan komen.
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 23
Lezers reageren: monitor
LEZERS INZENDINGEN
Onderwerp: Machinetaalmonitor MSX-MOZATK
nummer 5 MACHINE TAAL
ET | MONITOR
Een dergelijk programma is meestal iets
voor de meer ervaren programmeur, die 4 B ane ef is oen Ep ben. at EKos
zich wil gaan verdiepen in het fenomeen uit ezen of willen wensohet yen kaa
; f | it programma kan men allerlei
machinetaal p Ik begon daarin ook adressen invullen en men kan ook
interesse te hebben en juichte de aan programeren in machinetaal.
plaatsing van dit programma op het moment |Hannser dis hek, eel Arse
van uitkomen dan ook van harte toe. begin file hoger is dan A0O33 want
anders wordt dit prooramma
Ee a rr overschreven en krijat u problemen.
Na in invoeren van de listing, bleken er Het pr amma voor de cursor staat
echter enkele onvolkomenheden in het op de sen DCB t/m DIFF!!
programma te zijn geslopen, die op zijn
minst lastig genoemd kunnen worden. Na SUCCES
enige tijd stoeien met het programma, Druk een toets voor verder.
bleek dat het invoeren van data niet zo
best wilde lukken.
De fout
Kijken we naar regel 1920, waar I
afgevraagd wordt. Op het moment dat ‘1
1’ is, dan worden de beide variabelen
Ingesteld. Met een GOSUB springt het
programma naar regel 2030, waar we de
invoer routine vinden tot regel 2130 waar
een RETURN wordt gevonden. Hierop wordt
teruggesprongen naar regel 1920 plus 1’.
De volgende instructie in regel 1920 laat
het programma terug springen naar regel
1270 en zijn we aangeland bij een
subroutine ‘MENU voor het invoeren en
controleren. Het commando RETURN 1270,
hoort in regel 1920 niet thuis en werd
verwijderd. Daarna wordt de invoer
routine functioneel.
ML ROUTINE LADEN
ROUTINE SAVE
GEHEUGEN TONEN
1
2
3
4
5
6
nj
8
9
1
Als schoonheid foutje wordt verwezen naar
regel 1870, waar alleen maar met de
kapitale letter ‘M’ naar het menu
gesprongen kan worden. Aangevuld met IF
INKEYS<>"M" AND INKEYS<>"m' GOTO 1820
mmm mmm nn
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 24
.. … sss ess se
aen ne NN
IK nn
ss ese esse. es. . . . …
INVOEREN
KONTROLE
MENU
STOPPEN
2m maakt het programma nog
gebruikersvriendelijker.
Tenslotte wil je als gebruiker een
eventuele afdrukmogelijkheid ook
gebruiken. In feite functioneerde de zaak
goed, maar iedere keer als het
Beginadres in HEX voor de routine : beeldscherm was volgeschreven, verdween
> 8906 de bovenste regel uit beeld, voordat ik
met afdrukken kon beginnen. Een regel
minder afbeelden was de eenvoudigste
wijze om dit op te lossen, maar ik koos
voor een andere mogelijkheid. Schakel de
functietoetsen tijdens de verwerking even
>INVOERENS uit: die regel is gewonnen aan de
onderkant van het beeldscherm, die eerst
2E aan de bovenzijde verloren was gegaan.
Hiervoor wordt regel 2170 gewijzigd naar:
2170 KEY OFF: LOCATE 3,21
LADEN SAVEN TONEN VERDER TERUG In regel 910 wordt het volgende
geplaatst:
910 KEY ON:TE=46
Als laatste: het versieren van
menuschermen kan beter gebeuren met wat
grafische tekens, dan met letters uit het
8008 08 08 18 Eel 08 8 da a Na. cm ALESRELE ich ge was bij di :
oorspronkelijke programma ook het geval,
5020 zE EE ep aa JE é5 3e 56 alleen de printer waarop de listing was
28 30 F6 Af 32 DO FR BO afgedrukt herkende deze grafische
5030 LE 28 Pe A 55 pe 58 oe karakters toen nog niet en ging daarom
He FB AL GR MS CD 36 DO FF cijfers afdrukken! ). Enkele screendumps
8050 2: sj Se ie ep Se ie, Oe zijn bijgevoegd ter illustratie.
Se BERNE SR
8068 AF FC B7 20 35 7B FE FO P. Vollenberg.
3070 38 30 Th el OL 58 Be
800 5 55 68 DA Sa 80 ge 79 (Red.: Een positieve bijdrage van een
8088 C1 20 CE 4F 21 17 30 CD F lezer, waarvan we allemaal kunnen
8098 1A B é5 56 50 AE 55 5 A „2e profiteren. Hebt u ook iets te vertellen,
80A0 FF C9 3A AF FC 3D 28 3E B :»*=> laat het ons dan weten, zodat een ieder
Druk een funktietoets voor verder van uw programmeer ideeën kan
profiteren! ).
me
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 25
me Hi
ED
PATA
17 / /
Ip
ID
/
Eer
AANEEN
1EErt 1
Hints ii
bi
!
HN iN if
! Hi ii = k 4 EKL
OET VENTEN AAN HEN il SEE Eh MAAIKE
Í EEN // - Ne \
HEEEEEEMEEEEEEEEEEEEOOAIEEEEEOEOEE ELLE (AN SNE EIN KI KK HEEEL
EELEEOLELEEOENEOROE ETEN
Í
INE
Inde TERMINAL-mode:
auto dial/redial
auto login/logon
auto answer
auto baudrate select
files-up en downloading van en naar
MSX, Commodore en andere
computers
de mogelijkheid om de gastcomputer
p |_ te besturen
De veelzijdige software … ‚mina host-functie:
Het bedieningsgemak 3
De TEL-TRON 1200/MSX is direkt | *
aansluitbaar op alle MSX-computers. :
Geen gezeur met kabels en
connectoren, gewoon de stekker in de
uitbreidingsleuf van de computer
en . . . klaar!
maak uw eigen 300 of 75/1200 baud
full duplex databank, inclusief up- en
De TEL-TRON 1200/MSX wordt
geleverd met een geavanceerd
communicatieprogramma. U kunt
meteen aan de slag. |
De nieuwe versie 2.5 wordt GRATIS
meegeleverd.
Dit VIEWDATA- en
TERMINALPROGRAMMA maakt
optimaal gebruik van de mogelijkheden
van het modem. -
Bijvoorbeeld:
* in de VIDITEL-mode:
* auto dial/redial
auto login/logon 5 J
*_ complete VIDITEL editor
local mode (de systeemcommando's
zijn beschikbaar) |
beeldopslag (op diskette en cassette) | De TEL-TRON 1200/MSX is een produkt
zwart/wit-kleur schakelaar van TRON BV.
uitgebreide afdrukmogelijkheden U vindt de TEL-TRON 1200/MSX bij
*_ VIDITEL host-functie: V&D, DIXONS, WEHKAMP en alle grote
maak uw eigen VIDITEL-databank met | computershops.
meer dan 300 pagina's per diskette. Voor informatie, bel 085 - 426 777
*
*
II NN | HININNIN HN NNS II IJ IJ
EEEEEEELELE EEKEKKEEKEEKEREEKEEKEELLALLAS
ALLEL ELCO AVA \ ennen Es 4
RS == li 2 p
II
HEt
BELEEEEEEEEKEEEEE
BEEELEEEELEEE EEH
HIL | |
Ut \
AAAAIE 8 A \
AN AK „A :
\ IN ost
ven
|
DD
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 26
Postbus 144,
6800 AC Arnhem
1 // en is \ ve
Il A : NIN \
: \\ \ \ \ \ \ \
AEL U
| AAELLEELLELLLELE EL
KAAIMAN
IODEM?
\ \
U \
HELLE
‚ downloading van files, automatische
modem instelling (bij versturen van een
file schakelt het modem automatisch
van 300 naar 1200 baud).
De informatiediensten
U wordt gratis lid van twee databanken,
waarop u Onder andere nieuwe versies
van de TEL-TRON/MSX software vindt
De upgrades zijn gratis.
En u krijgt toegang tot meer dan 80
TEL-TRON compatible databases in
Nederland.
en de TEL-TRON
1200/MSX zelf. . .
PTT goedgekeurd 1986
*_ 300, 600, 75/1200, 1200/75 baud
“_ visuele functie-indicatie van alle
modemfuncties
fraaie vormgeving
3 maanden garantie
*
*
Ny 1
/ ij
EIN
/ 1
/
Telefoon 085 - 426 777*
Telex: 75075 dcs
BAS-disk utility
BAS-DISK utility
Deze utility maakt het mogelijk om programma’s, die op een cassette staan weggeschreven
met CLOAD, op disk te zetten, zonder tussenkomst van de gebruiker. Het programma maakt
daarbij gebruik van het buffer van het toetsenbord (keyboard buffer) en het video-
geheugen.
De werkwijze is als volgt:
Laadt het programma BAS-DISK en vervang
de diskette;
zet de cassette recorder op PLAY;
druk F5 in of toets in RUN [RETURN].
Opmerking: Het programma maakt gebruik
van een CMD-hook. Qm deze voor uw
computer aan te passen, moet het laatste
byte in de dataregel 690 worden aangepast
in Ol, 02 of 03 (zie *). Wil het
programma dan nog niet starten, dan is er
waarschijunlijk te weinig geheugen vrij.
Zet de computer uit, of geef een RESET.
Start de computer weer met de CTRL-toets
ingedrukt. Schrijf (save) het ingetoetste
programma is weg voordat u het gaat
draaien (runnen).
Dataregl 690 moet onder andere voor de
Spectravideo 01 zijn, voor de Sony 02 en
voor de Philips 03.
a ‘save“C-L28.UTI® '4-2-87
784 2 CLEARZO8, &HDDO8
HA7 28 LOCATEB, Bs FORX=BTOI5F: VPOKEN, 52: NE
XT
ât5 48 ON ERROR 6070478
882 58 A=DSKF (0)
685 &B IFVPEEK (37514 2ASC(CHRE(195)) THENGG
TIJ5/8
859 78 IF AC2STHENPRINTSLESS A5 25 k FREE
ON DISK": END
556 88 FORXEB TU 5
Lap)
785
Täù
RS,
836
D5é
54e
98 Af-AEACHRE (PEEK (L+LHFET 1}
LDB NEXT
[18 FORK=1TOG: J=INSTR(AS," "):IF 1420
THENMIDS (A8, L,1)="—"
28 NET
(38 NAME *X" AS A$+",y"
[48 LOCATE? 9: FILES"E,4*
EXT
168 PRINTS ERKKE ch5 HEERE utility #44
tr ch3 &Eraet
178 LOCATE 8, 1:PRINTSTRINGS (39, 195)
138 LOCATER, 2
198 LOCATE 25,5:PRINT* "dekt "rÂ
208 LOCATE 25,5:PRINT* bezet”; (354-A)
218 LOCATER, 3
220 PRINTSTRINSS(39, 195)
EN
258 LOCATE 8,2
248 DEFUSR=EHFD?E : FORBA=BT0255: BL=USR
(BA): NEXTBE
258 DEFUSR=EHI 56: A=USR (0)
2e POKESHFSFA, &HFB
3 278 POKEGHFSFB, SHFB
3 288 RESTORE 418
2398 X=kHFBFOF2" 16
SRO READ A$:IF A$="E"THENSU
2 518 IF Af="i" THEN POKE 4,15:60T0350
L 528 IF A$="#" THEN POKE X,54:60T035
338 IF A$=""" THEN POKE X,30:G0T03S50
348 POKEN, ASC (AS)
j 558 X=l+1 :EOTO 308
36B KedtleA=((1/256)-INT(X/256) 14255
378 B=INT (X/255)
327 S3B POKEGHFSFS,A
Pr À bri
klef,
142
858
Laá
172
5/8
578
529
598 POKELHF3FG,B
488 1234
418 DATA *‚c‚l,o,
328 DATA 5,a,v‚e,
458 DATA CMD,
448 DATA run,
358 DATA &
458 END
478 IF ERRZESTHENNAME"X"AS A$+", BAK":
RESUME 1 &0
VERSOLG PaGiN 2»
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 27
DE Canon
T-22A MSX In maart-april zeer
PRINTER speciale prijs f 339,00 incl. BTW
TE KOPPELEN AAN
ALLE MSX HOMECOMPUTERS.
|) Soort printer: Thermische Printer met een matrix van 5 x / punten.
2) Interface: 8-bit parallel/Centronic
3) Volledige MSX karakter set met plotter- en grafische mogelijkheden.
4) Aantal karakters per regel- standaard: 80
- vergroot: 40
- gecomprimeerd: 140
5) Print snelheid: - standaard: 56 kar./sec.
- gecomprimeerd: 62 kar./sec.
6) Papierdoorvoer: friction-feed. |
7) Stroomvoorziening: 230 V, 50 Hz / 24 W. Importeur in Nederland:
8) Afmetingen: 312 mm (B) x 220 mm (D) x 89 mm (H) 28
9) Gewicht: £ 3 kg. HOL
10) Geluidsniveau: minder dan 56 dB 8 ND
_SYSTEMA®”
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 28 Bloemendalerweg 30-42 - | 382 KC Weesp
Tat MIQAN 1CSr1re
jp
Gen
EE
Iips en Truuks, deel 2
Tips en truuks, deel 2
De eerste aflevering van deze rubriek,
gestart in het vorige nummer, ging
helemaal over het op diskette zetten van
op cassette beschikbare programma’s: deze
aflevering bevat diverse soorten
handigheidjes.
Het lijkt goed om nog eens te vermelden
dat iedere MSX-gebruiker dergelijke
gebruikstoepassingen aan de redactie kan
zenden. Daar kan dat materiaal dan worden
gebruikt om nieuwe afleveringen van deze
rubriek mee (aan) te vullen. Uiteindelijk
is MSX-MOZAIK toch het blad van en voor
MSX-gebruikers, nietwaar?
Gebruik van MT-base
TiD 1
Bijna iedere MSX-bezitter kent
waarschijnlijk dit naar mijn mening op
dit moment nog het beste ‘kaartenbak ’-
programma voor onze machines.
Als je je oor te luisteren legt, dan
blijkt dat er nogal wat ‘gekraakte’
versies (op diskette of cassette) van dit
programma in omloop 1s.
Dat is in een aantal opzichten niet
verstandig. In de eerste plaats mis je zo
de goede service van Micro Technology na
aankoop van een programma (bijvoorbeeld
de gelegenheid om het programma tegen een
nieuwere versie - tegen betaling
uiteraard — om te ruilen).
In de tweede plaats en dat is bijna net
zo belangrijk: het gebruik van een
dergelijke ‘kraak-versie’ kan tot grote
problemen leiden. Het programma is
namelijk zo gemaakt dat bijna de
volledige geheugenruimte van de MSX-
computer (vooral bij MSXÌ) gebruikt kan
worden voor de opslag van gegevens: de
voor het programma zelf noodzakelijke 16
kbyte is verwerkt in de cartridge.
Bij de kraakversies ligt dat even anders.
Bij een ruim gevuld bestand zal dat
bestand bij het wegschrijven van de
gegevens naar cassette en diskette over
het programma zelf heen schrijven, waarna
het voor dat moment uit is met de pret:
een fraaie reset zal het resultaat zijn
(weg bestand en bij diskette meestal:
opnieuw formatteren).
TIP 1: koop het originele programma.
TIP 2: Geef bij het gebruik van diskettes
om MT-base op te starten altijd bij het
wegschrijven een bestandsnaam zonder
spaties. Bijvoorbeeld een datumaanduiding
als bestandsnaam. Je bent snel geneigd om
bijvoorbeeld 27 juli in te voeren.
Gevolg daarvan is wel dat bij
bijvoorbeeld een ‘reorganisatie’ van de
diskette dat bestand op de
gebruikerswijze nooit meer geKILLED kan
worden: KILL 27 juli zal namelijk leiden
tot een ‘bad file name — error.
Restaureren van Headers (cassette)
Het zal iedere MSX-gebruiker al eens zijn
overkomen, of misschien wel meerdere
malen, dat een programma niet (meer) kan
worden ingeladen: op de plek waar het
programma op de band begint verschijnt de
boodschap van de computer ‘FOUND : NAAM °
niet of er volgt een ‘DEVICE 1/0 ERROR
of iets dergelijks.
Meestal wordt dit probleem veroorzaakt
door een verloren gegane dan wel niet
goed op de band gezette header van het
programma (of programmadeel). Een header
mmm Dee
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 29
is een lange fluittoon, gevolgd door
enkele krassen aan het begin van een
programma (deel). Aan die header herkent
de computer de naam van het programma
(deel) en de manier waarop het programma
is weggeschreven, zoals normaal BASIC,
ASCII enzovoorts, waarbij het geRUNned
moet worden als respectievelijk CLOAD,
BLOAD of RUN"CAS:"., ‘Blokken’ machinetaal
of ASCII (fluittoon gevolgd door
cirkelzaag muziek) gedurende meerdere
seconden tot zelfs enkele minuten kunnen,
zoals wellicht bekend zal zijn, niet op
eenvoudige wijze door een laadcommando
worden ingelezen.
Terug naar die header. Het ‘restaureren’
daarvan gaat als volgt te werk:
l. Neem een programma om een backup
(kopie) van een programma op
cassette te kunnen maken.. Het
gemakkelijkste werkt “TONUS, omdat
je daarmee de naam van het ingeladen
programma kunt veranderen.
2. Neem een programma dat dezelfde
laadinstructie heeft als het te
laden cq restaureren’ programma
(deel) en zet de band op het begin
daarvan.
3. Tapekopieerder laden: cassette
inleggen met programma als onder 2
bedoeld.
4, Header van dat programma inladen
(Tonus: A uitschakelen, op L
drukken: backup: l blok laden.
COPEVE: 1 x D.
5. Schrijf dit kleine stukje weg op een
lege cassette, spoel die band weer
terug naar het begin van de opname
en reset de camputer (of zet hem
even uit).
6. Tik de bij het beschadigde programma
(deel) behorende laadopdracht in
zonder executie-opdracht
nm
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 30
veen nnn,
(MERGE"CAS:*" in plaats van RUN"CAS: "
of LOAD"CAS:",R en BLOAD"CAS:" in
plaats van BLOAD"CAS:",R) en druk op
RETURN.
7. Begin met de weggeschreven header
(punt 5): de computer meld
FOUND:NAAM, Stop de band na die
melding.
8. Leg de cassette met de beschadigde
header in (let op: WEL NA DIE
BESCHADIGDE HEADER!) en laat de band
lopen. Het programma zal in de meeste
gevallen gewoon worden ingeladen.
9, Schrijf na de OK-melding het
ingeladen programma (deel) weg op een
lege cassette (SAVE"NAAM",
BSAVE"NAAM", begin-, eind-en
executie-adres of CSAVE).
Het programma zal na deze operatie
vrijwel altijd weer op de normale wijze
kunnen worden ingeladen.
Restaureren van een diskette
Het is bij gebruik van een diskdrive
bijna niet te vermijden: op een gegeven
moment zal een bepaalde diskette niet
meer ingelezen of beschreven kunnen
worden(de drive schakelt na een commando
wel in, maar na enkele ogenblikken komt
het systeem met de melding "DISK 1/0
ERROR" .
Als die melding ook na het cammando FILES
(of DIR onder MSX-DOS) verschijnt is er
iets aan de hand.
De eerste handeling in een dergelijke
situatie: computer even helemaal
uitzetten, daarna weer starten en opnieuw
het commando FILES geven.
Als het probleem zich blijft voordoen,
dan is het mogelijk (zelfs zeer
waarschijnlijk) de zogenoemde DIRECTORY
TED 0
31
1na
JJ
spell. } spuerJepen “087 ep UEA vesewwerborg SIVZ ANNOOY OO*ELhL } OO*h6LL 3 “Jos+"sed ‘WAI/NOSd3 *S/400£ “DIN OOEL-dN VHSONIJS
tol } JISVA XSN UT S,Puwesboud ayostzerd On "ALISTOVIN oO*zgLL 4 0O*OOGL 3 terresed ‘war/01-NOSaa *S/AGEL 08-IS VHSONIJS
ele Ee Ver en nnen nnen MANIE Se 00*h6l 4 00*8OOL H"JoS +"sed WAI/NOSHI “S/302L “DIN IVOOZL-4S VHSOMIJS
ofoffx | ( euwesBbord vayar ) YINDISIA + I IIIJ40 IWOH SHITIHd 00*6Z9 H 00*B6L FI8OOONWOJ JO "JET NOSdI *S/Z00OL DIN OB8L-dS VHSONTIS
of Kal PO mg: oee ei manmnnnmennnennnnr ZeRSN SÁITIMJ 4ODA UAATTE ——m= QG 988 4 OO BZhl 4 uabem apasq °OOOE-dWO STE OOOh-dWO BIUIINHIS
jn 00*66L 4 00'66h H Z/L-XSW ‘SPueTJapaN Joy UT uapTaagsoon ua 00°66R 4 00°8H6 F TOTTeved “WaI/NOSd3 *S/45OL “ODIN OOOE-dWO UIUTINHIS
Ourprerpuey optesgebjin jew *ystp zow abprJg ttds aameenenmenennvvnn SH IOT dSAILNIDd ==
4 =Je9 do Jexyed pnoyyaoqg praaqabin CRLR-IA SHIAIHY ‘beesAuee do SAATIP MNOQUT BSSOT NONYJ
BN a === LIN ALLVELSINIWOV u6°€ XSW ===== 00°859 JH 00°66, 3 QUOI uG°E LLOO-AA SHITIHd
ft + 0069 4 0O'H6L 3 vassorip + (AIT W/E) 499) 499 + ANINITIG 00*096 4 00'8OLL 3 AIEJJAFUT-KSW + AIO uG'E OLOO-AA SHITIHH
wijd 3 5 + ISIS + dISLS + INOUNVIS + YIULSOS + AdOINSIG o00*gzLL 4 OO*H6EZ FH ZLGL-Id JOO OWOZ PIEIPIEY LZ PIE)SSAUISNE NOONVI
SN eggs SOU-XSW NI IISVE LINNNVEIUVMLIOS ASIO uG*E KSW === 00*hGh JF 00°50G 3 ZLSL-Id SOON OIO £-04 BAUTINKIS
Ee: sc UL LLL H OO ZEEL 3 ON30 30 + ISV8-IN + 13LIOIA mennen mennneenneeenn menne mennen SENTER URE RE ee
pan Ne SHITIHd + dapJooas SHITIHd + Je3ndwo9 0208-IA SIHITIHd -GeesAuee do uvasoFTUOW NYXVI
Se ele d0040309 ores nan gen LIS LUVLS XS We 00°ZZ0L 4 00*6LLL } T9QEH-XSW *GZXO8 °GBZKOOG “INATKA 08OO-SA STITIHd
A iid0 = 40 “varreguee o7YJadeg ‘Maru ————- 00*686L + 00*G6zz 3 TL x00 “GZXOg “O8HXO06 “anar ELBB-WI STITIHd
EE Ge NIA METEN 23 TIJ IdsS===== O0*GzLL 3 00°662L 4 ILL 400 *GZXOg *GRZKOOL *INOTA 258B-WI SHIIIHd
En beesnuee do asempJey ua -3J0S XSW UO WAI/YIUIJNHIS 9JaPpue 00*6E6 JF 00°460L } Tt Yoo “GZx0g *GRZKOOG “NAT EEBB-WI SHITIHd
Io) kelk: 00 SOL } dooy uaa UT YVISTJL + Id OOZL NOYLJTIL 00063 JF 00°6HL } Gex0g *GRzx06E *JNATA Z098-WI SHITIHd
NEE o 006E5 + 00666 WAI/SAUIINHIS JOOA FAYYed TIL LOTA BVISIJL 00°Z6Z 4 00°66£ 4 TAGeA-XSW “GZx08 “OOEXO26 *UAOID OHOO-SA SAITIHd
RS 2 00 8EL 4 OO'hER 3 WICOWLEVWS SOKEH Jd OOZL NOULITIL 00*EOE F 00*68h H "Fedwoo WAT *GZXOB “OGEKOZ6 ‘Howe EZGL-WB SAITIHd
al + O0O*ELL 4 00°66L 4 13JHS OV34dS Z0L8-SWN SHITIHd 00°€06 +4 00*68h + “vedwoo War *Gexog “OGEKOZ6 *uaorbd ELGL-WA SHITIHd
op ° 009 + 0066 3 JINGOWNAIZNW __ SOZL-SWN SdITIHd 00°262 4 00664 4 GEX08 “OOEXOZ6 “FIM ZhGL-WB SÁITIHd
BEES 00*2En 4 00*66h 4 NIUVOT NMOG “WOJOWIN *IUVMLIOSIIIL *TALICTA 00*0Lz 4 00°686 3 GZX08 *00E*0Z6 “Jaqwe ZZGL-WI SAINIHd
® ee "e°O AJEMZJOS [AAA JAW WIOOW GGEL-SWN SHITIHd 00°04Z 4 00695 4 G2x08 “OOEXOZ6 *uaoab ZOGL-WE SAITIHd
Ee 00% : 0050 3 E/L-XSW “WY AN69 hEOO-NA SHITINd —==-- „menen === menemen == NU OLINOW ==
en 00 Sd } 00 98 } axnT ap *YIILSAOP GOOO-NA SHITIHd 00*h2lL } 00°6602 } JAFTJMOBPTA 0EOE-SWN SdI Hd
Bes 0022 4 0062 4 amnatu ap *YIILSAON OLLL=SWN SJITIHd Jeeqsanar JJ0yuauurg OJMIA-ISOINIJIINS Few GGZ8-SWN STE O8Z8-SWN SdI Hd
RS E 0088 + OOLLZ } Burpoon jow YI0YOIIN VIVO OLSL-SWN SdITIHd 00°686L 4 006622 4 II 991440 9WOU
of, 008 4 006 SINW __ 0L8E-IAS SIITIHd ua SOU-XSW “AATIP ANOZLXZ *Z-KSW GGZ8-SWN STITIHd
es w 00£82 4 00'G2 3 E/L-XSW *LITAVL IIHdVD OO/OSLL-SWN SAITIHd 0O°GLGL 4 0O*6HÂL } II 991}j0 awoy
ol boeie een meehad en ne HN EN Be ER en ua SOU-XSW “BATIP OYOZL *Z-XSW OSZ8-SWN SdITIHd
et bel 00 ot Î HSIp OWAP XSW FO IlddV “WII O8-1d XWOJ 0O*GzLL 4 00°66hL 4 [ 29T4J0 9WOY
cf — 00 0d } 00°68 3 }8S XSW + PJeepuejs Hed WOY 08-Id XWOJ UA SOU-XSW “eATIP AI0GE *Z-XSW SELG-IA SAINIHd
loss 4 00°69 4 pJeepuejs YIed WOY 08-Id XWOJ 00069 JF 00664 } Z-XSW OZ28-SWN SHI 1IHd
ap Ja3301d op jew vawes uaarre s,‚owap J0/ua YIed WOY 00*zl£ 4 00°509 4 L-XSW 0208-9A SHIJIHd
00*686 4 00°869 4 NIZI139 TIM SISIL JO ISVA *"Hed “1aIFord 08-Id XWOJ 00*€LBZ 4 00*OhbZ 4 Jnar “sentap Z Oursaongin OVULSWY
" " "beesnuee do SYIINIUJIJIMSILLJT O00*OhG 4 00*009 Joztuow uaJnary s[TadJaow
5 00606 4 00'6H0L 3 LOQeY-XSW *S/FOZL *“OIN LEHL-SWN SHIJIHd 0O*€L8E } 00°8OEH } OATIP*H OWOZ + ATP | Jow
38 Ege 00 L49 } 00 S4L L200-K SN “S/300L “OTN LZHL-SWN SdIJIHd 00*286Z 4 008982 } SaATIp 7 jew
g ERS ge 00 ILL } 00 hóLh } "Jas+"Jed *WAI/NOSd3 *S/302h VAOZhG-dA VHSOMIJS 00*OGLZ + 00*89EZ } AATp | Jow
xNo 6 ee 00 #59 } 00 00LZ } uabem apauq *OOEL-dW ST@ OOEG-dW VHSONIJS *s,ewwesboud ua S,aIezJazur “sTnW
8a8SBESO0'OL8L 4 008622 3 uasnars / Few OOEL-dW VHSOYIJS ‘Joztuow *WyY OYZLG Jow FaaTdwoy ZLGL-Id BIULINHIS
5 ee Be Wenn an he mr an NEE …e BAEFFOTE — SIRFUTIU DJOAMDA voer —ammmermeenmnn inenten mat SEIAN END IJ en
ostormzsltid gwp sCTtadryaon sCtud gwp sCtad- Huon
april 1987 pag
MSX-MOZAIK maart-
van de diskette is op de een of andere
wijze ‘naar de knoppen gegaan” (zie ook
de eerste aflevering van deze rubriek:
bij het proberen om programmatuur van
cassette naar diskette over te zetten,
kan er iets mis gaan, waardoor de
directory wordt beschadigd).
In principe zou een dergelijke diskette
opnieuw geformatteerd moeten worden, maar
het resultaat daarna is dat alle
programma s, die op die schijf stonden,
verdwenen zouden zijn: met andere woorden
niet meer ingeladen kunnen worden, omdat
ze er niet meer opstaan. Het is daarom
goed om te weten, dat na een wat ernstige
lees- of schrijffout van de drive,
waardoor de eerste sectoren van een
schijf verminkt zijn (met het
bovengeschetste resultaat) de
program,ma‘s en bestanden in de meeste
gevallen nog volledig intakt zijn en op
schijf liggen. Het systeem kan alleen die
directory niet meet inlezen en weet dus
niet meer waar, welk programma op de
schijf is opgeslagen.
Voor PC's (personal computers), die met
MS-DOS werken is er voor dergelijke
gevallen een hulpprogramma RECOVERY °
beschikbaar. Dat programma zorgt voor het
zogenoemde ‘re-indexen” van een diskette:
het programma kijkt in alle sectoren van
de schijf wat de inhoud daarvan is en
reconstrueert op basis daarvan de
directory:resultaat is een wederom
bruikbare diskette met de oorspronkelijke
programma’s.
Voor MSX-machines zijn dergelijke
programma’s er inmiddels ook: Filosoft
levert er een, bij de MSX-versie van
Wordstar (originele versie) zit ook een
recovery-routine.
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 32
ss sseseseseseseseses ss es a e= es ee ee ea «u se
In dit verband nog een tip: na een
uitgevoerd KILL-commando is de naam van
het programma verwijdert uit de directory
en zijn de desbetreffende sectoren van de
diskette weer vrij gegeven om te worden
beschreven, maar zolang dat nog niet is
gebeurd, ligt het programma nog steeds
vast op zijn plaats op de schijf!!
Een per ongeluk gewist programma of
bestand kan met de genoemde programmatuur
eveneens in ere worden hersteld.
BASIC-startadres verplaatsen
Vooral bij het gebruik van een diskdrive
komt het wel eens voor dat een bepaald
programma niet wil starten (na het
overzetten van cassette dus), omdat de
ROM-BASIC in de weg zit.
Het is te proberen om, we werken immers
met een klad-diskette, nietwaar, om BASIC
op een ander adres te laten starten en
dan opnieuw te kijken of het programma
wil starten.
Met POKESHF676, &HOO : POKE&HF6 7 7 , &HCO
bereik je zoiets (adres &HF676 is het
gebruikelijke adres voor het opstarten
van BASIC). Een dergelijke dubbele poke
kan uitstekend in een ASCII-lader worden
opgenomen (zie deel 1 van deze rubriek).
Iet er wel op dat hierna de gewone BASIC-
commando ’s als NEW en RUN leiden tot een
SYNTAX-ERROR, een foutmelding.
MSX1 poke voor MSX2 machines
Algemeen bekend zijn inmiddels de pokes,
die je bij een MSX2 machine moet intikken
om een flink aantal MSXl-programma's te
kunnen laden. Het is uiteraard slim om
een dergelijke poke in de ASCII-lader van
het programma op de schijf te zetten. Je
kunt de programma’s daarna zonder elke
keer na te denken van: moet die poke nu
wel of niet ingevoerd worden om te kunnen
starten.
BASICODE op MSX2-machines
Hiervoor is van het luxe vertaal
programma van de Spectravideo gebruikers
stichting versie 3.14 of hoger benodigd
(voor de Sony HB-500P is een speciale
versie geschreven: versie 3.18, die ook
op de Daewoo CPC-300 MSX2 werkt). Sommige
erg grote basicode programma’s eisen dat
het vertaalprogramma van cassette geladen
wordt in de machine met bij het opstarten
de SHIFT- en CTRL-toets ingedrukt.
P,S.: is het bij iedereen al bekend dat
de TROS op woensdagmiddag van 17.40 tot
17.45 op Hilversum 5 (of is het Radio-5)
Basicode-3 programma’s uitzendt?
(Basicode 2 van hobbyscoop en Basicode 3
kunnen beide door genoemd
vertaalprogramma worden vertaald! ).
Bepalen HIMEM bij disk-gebruik
In de vorige af levering hebben we het al
gehad over het hoogste adres dat in een
machinetaal-programma (of BASIC-
programma!) gebruikt mag worden om
dergelijke programma’s van diskette te
kunnen laden.
Aangezien dat hoogste adres (meestal
HIMEM genoemd), ondanks de standaard, per
MSX merk of soort MSX-computer kan
verschillen, hebben we in de vorige
aflevering een erg veilig hoogste adres
genoemd. Het is echter mogelijk om het
voor de eigen machine geldende echte
HIMEM vast te stellen:
Reset de computer en houdt bij het
opnieuw opstarten de CTRL-toets
ingedrukt. Tik daarna in:
PRINT PEEK (&HFC4B)+PEEK (&HFC4A) *256 en
geef RETURN. De op het scherm getoonde
waarde 1s HIMEM in decimale notatie. Van
dat getal kan de hexadecimale waarde
worden bepaald door in te tikken:
PRINT HEXS (getal) en de RETURN.
Rectificatie
In het kleine listinkje in het vorige
artikel (pagina 43) heeft het
zetduiveltje huisgehouden. In de regels
10 en 20 komt “ten onrechte uiteraard
het minteken voor. Dat minteken moet bij
het intikken van de listing worden
weggelaten.
J. van den Berg
VERVOLG VAN PasiNA 27
855 488 IF ERL=140 THEN RESUME 180
EL 438 PRINT ERR, ERL
SUB DEFUSRI=EHL 5E: A=USRI (0)
zi POKEAHF3FS, 2HEG
133 528 POKE&HFSFS,LHFB
538 ON ERROR 60709
‚548 BEEP: GOTS
5 zl STOP
5 5d RESUME NEXT
578
548 SCREENB: HIDTH43: KEVOFF: COLO R1,15
538 GÜSUBAG
7 &10 DEF USRZ=EHDDER
SIB A=USR2 (8)
628 PRINT" serre chs
kr ch5 Heter”
? &5B LOCATE A, 1: PRINTSTRINGE(39, 195}
G4D LOCATE B,I:PRINTSTRINGE(39, 195)
fe GOTOL48
&Â wenona ssersee
578 RESTORE 698: „FORR= LKDDGATOLHDD47
6 638 READA$: POKE R,VALCTEHT+AE); NEXTR
9D DATA21 „BL,FE, sb, F7 25:36, die
Jae DATA23, 36,38, 23,36, DD, 25,36
718 DATAC9,21,08,88, 1188, 18, 8l
5 728 DAT AEB ,08, Ch, |E ag, C 41,53
738 DATA32,49, 4E,54, 32 AF? B,
1 740 DATAZ0 52,34, â1,32,54, 45, „8
2 758 DATAZ1,00, 10,1! 80, 88,01, E3
zie &0 DATABB, CD, 59, 00,24, 15, FES
42 778 DATA23, 3 25de D7 20, FD,23
138 DATA ERS 13,12, EB, 5E, 23
3 790 DATA56,23,7A,B3, 20, F1,22, CÀ
888 DATAF 622,04, Fb, 22,Cb, F6 3 JE
dig DATAFF „32,A9,F6,C3,28, 41,09
43 0 828 RETURN
ër ere utility tre
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 33
Nummerieke integratie
IB REM BEEBKERREERKEEEEEKEEREEREN 058 552 INPUT "geef de ondergrens";A:PRIN
28 REN + J. Duurland Lj T
38 REN # batterijlaan 57 ' 146 335 INPUT "geef de bovengrens*;B: PRIN
48 REN « 1482 SM Bussua : Ï
SR REM FEEEEREREEEREEEEEEEEERS HERE ig4 T48 SOSUR 520
5 REN 593 358 PRINT:PRINT*de benaderde opper vla
SE REM EREERREREREREEEEEEEREREERKH kte is":PRINT :PRINT LePRINT
JO REN + menu t 488 348 GOTO 818
ER REM SREREEREEREEEERKEREEEEERE EE JR REM BEREREEEEEREEEREEEKEREEEE REE
38 KEN
123 188 CLS:WIDTH 39 588 REM therhaalde regel van simpsont
215 118 LOCATE B,B:PRINT*+# numerieke int
egratie ##°:PRINT IG8 REM BEREREREREEERERKEEREREREREREE
534 158 DEF FNF (KX) =1/X
689 178 PRINT 488 REN
982 188 PRINT * fzherhaalde trapeziuarege
L
815 198 PRINT * Z=herhaalde regel van sia
pson
385 195 PRINT * J=uitleg"
576 288 PRINT * 4=beeindigen programma
758 218 PRINT: INPUT" maak keuze” s;NR
114 228 IF NR=1 THEN GOTO 25
181 238 IF NR=2 THEN 60TO 578
248 235 IF NR=3 THEN GOTO 820 Ld
177 248 IF NR=4 THEN GOTO 810
238 REM BRRREREERKEREEEEREERKEREE EEN = \0
268 REM # herhaalde trageziumregel + Fla) ° D 5e (2e 2) da
IR REM BERBEERKERKEREEEREEEEREERE EE L
361 288 CLS:LOCATE 4, B:PRINT"herhaalde tr
apeziusregel *
B32 298 FRINT:PRINT "geef het aantal (twe
e of seer *:
423 388 PRINT "intervallen. Een aantal kl
einer dan *: DÀ
144 318 PRINT "twee doet het prograama be
eindeigen*: \ ( :)
486 328 INPUT"aantal intervallen*:N f xXx /. cos 2 dx
358 338 IF N=42 THEN PRINT "aantal kleine
r dan twee, probeer het nog eens”:60T \
0 328
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 34
482 418 CLS:LOCATE2,B: PRINT "herhaalde re
gel van siepson”
i56 428 PRINT:PRINT "geef het aantal (even
en =ò4) *
856 438 PRINT"intervallen, een aantal kle
iner dan 4”
155 440 PRINT “doet het programma beeindi
gen”
583 4508 PRINT
495 468 INPUT" aantal intervallen";N
548 478 IF NX4 THEN PRINT"aantal kleiner
dan twee.probeer opnieuw" :60T0 468
567 48B IF N/2824)N THEN PRINT*aantal is
niet even, grobeer opnieuw":60T0 468
Béi 482 INPUT "geef de ondergrens";A:PRIN
T
157 485 INPUT "geef de bovengrens";B: PRIN
Ï
174 498 GOSUB 670
&19 SOB PRINT:PRINT"benaderde oppervlakte
is “sPRINT:PRINT 1 :PRINT
498 518 GOTO 810
520 REM BEREEERBEEREREREEREREEEEREEE
:
538 REM « subroutine trapeziua
:
SAR REM HEEREEREEREEEEREREREREEREEEER
:
5o8 REN
J6B REM nuserieke integratie get behu
ip van de herhaalde trapeziuaregel
378 REM de functie is F‚ de integrati
egrenzen zijn Â,B
588 REM N (N=22) is het aantal deelin
tervallen, het resultaat 15 I
598 REN
975 608 HI=FNF(A)/2
399 618 H=(B-A)/N
898 528 FOR T=t TO N-í
448 63B HI=HI+FNF (A+T#H)
599 648 THE (HI+FNF(B)/2)
149 658 NEXT T
4355 56B RETURN
bJR REM SEREREEEBEREEEREEERERSEREEREE
:
688 REN « subroutine siapson
:
GIR REM SEEEEEEBERTEREREEERERERERI EER
:
788 REM numerieke integratie met behu
ip van de regel van siapson
718 REM de functie is F‚ De integrati
egrenzen zijn Â,B
128 REM N (nzeven en N=24) is het aan
tal deelintervallen
738 REM het resultaat is |
485 748 H=(B-A)/N
188 758 HI=FNF (A) +4EFNF (A+H)
893 768 FORT = 1 TO (N/2 -1)
195 778 HI=HI+2eFNF (A+24TeH) +48FNF (A+ {247
+1) #H)
643 788 T=He(HI+FNF(B))/3
J58 798 NEXT T
426 388 RETURN
572 B18 END
DI REM BERKEREESEREREREREREBEREEEEE
858 REM « uitleg Li
TP REM HREEREREREREERKERRERERREREES
455 845 CLS
218 847 PRINT * # nuaerieke integratie
t+*; PRINT
928 858 PRINT "Door nusserieke integratie
kan de *
885 868 PRINT “oppervlakte tussen de graf
iek, de x-as”
125 878 PRINT "en de twee intervallen bep
aald worden,"
152 888 PRINT “plaats uw functie in basic
=notering op”
999 898 PRINT “regel ió® . Hoe groter het
aantal”
852 988 PRINT "intervallen dat u invoert
hoe groter"
B23 SIB PRINT "de naumkeurigheid. De bere
keningstijd *
557 928 PRINT “wordt echter ook snel grot
er.”
785 938 LOCATE B,21:PRINT*DRUK SPATIEBALK
VOOR MENU"
881 948 STRIG(B) ON
ij8 958 IF STRIG (B)=-1 THEN GOTO 60
453 968 GOTO 950
ANA
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 35
PROGRAMMEER
WEDSTRIJD MET ALS
DE COMX PL-80
INZET
PROGRAMMEERWEDSTRIJD MET ALS INZET DE COMX PL-80 PRINTER PLOTTER
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 36
PRINTER PLOTTER
In tegenstelling tot vorige
prijsuitschrijvingen, waarbij de ingezonden
programma's, inclusief de surprise,
teruggestuurd werden naar de inzenders,
nadat de uitslag bekend was, worden de
ontvangen programma's ditmaal op verzoek en
ter controle direct na binnenkomst
gekopieerd en met de voor iedere inzender
aanwezige verrassing teruggestuurd.
Het programma moet voor 15 mei 1987 in ons
bezit zijn, zodat de uitslag in ons
dubbelnummer kan worden vermeld en de
prijswinnaar bekend kan worden gemaakt.
Inzendingen na 15 mei worden voor de
wedstrijd niet meer geaccepteerd (uiteraard
wel voor plaatsing in MSX-MOZAIK).
Enkele punten:
l. Het programma moet te allen tijde of
worden gepubliceerd of op cassette worden
aangeboden.
2. Het programma moet op een standaard MSX1
of MSX2 computer draaien.
5. Het programma moet op cassette of
diskette worden ingestuurd.
4, Over de uitslag kan niet worden
gecorrespondeerd.
>. De uitslag van de wedstrijd is bindend.
6. De eindbeslissing in alle zaken
betreffende de wedstrijd ligt bij de
deskundige jury.
7. Het inzenden van een programma betekent
automatisch dat u bekend bent met de
voorwaarden.
8. Het programma moet zelf zijn geschreven
en de inzender staat daar borg voor.
9. De copyrights vervallen aan de MSX-er,
tenzij anders vermeld.
10. Het programma wordt alleen
teruggezonden indien deze vergezeld gaat
van een gefrankeerde enveloppe met daarop
vermeld naam, adres, postcode en
woonplaats.
mm
PL 80PRINTER/PLOTTER
universeel —centronics
4 kleuren —80 koloms
Werkt op elke computer met centronics/parr. aansluiting.
Leverbaar, demo floppies voor: IBM PC/XT — Apple Il — MSX en Comx 35/PC1.
Prima ingebouwd PIGA schrift voor uw correspondentie en boekhoudgegevens, verwerkt el-
ke tekstverwerker, zonder aanpassing. Insteekmodules voor andere schriftsoorten verkrijgbaar,
Grafische tekeningen volgens de standaard software pakketten als: AutoCad Driver: roland
800 — Lotus symphony 1-2-3 Driver: amplotii. Maar ook eenvoudig Basic programmeerbaar, met bij-
geleverd handboek. Professioneel inzetbaar, solide Epson mechaniek, kast en electronica: Comx.
Tekent ongewoon nauwkeurig.
Gebruikt normaal A4 papier en van de rol. Tevens mogelijk op transparant, voor overhead
projectie. Plotting formaat 192 x 25000 mm. Snelheid 92 mm. p. sec. of 10 c.p.s. Standaard pen-
sets, overal verkrijgbaar f 13.20 p. set — lange levensduur, schrijft 300 m of meer.
Goede testrapporten in PC World en Info - MSX Comp. Magazine, Info en Mozaïk
PRIJS slechts f 698,- incl. BTW.
IT am COMX PL-88. This is my handuritt ing
IT am an ideal OUTPUT DEVICE for vour
home and business computer. I can easily
be controlled with simple proeramming.
This is my normal ASCII set: 9"#$x&’[JQ
C*“JQWERTYUIOP _ASDFGHJKL+-XEXCUBNM; * ?7
1234567890 <=daqwertyuiopasdtghjklzxcubrm,
For MSX I have them all in ROM pack 8
You can make wour own ROM pack.
Ï also can draw too. 1 perform the gra-
phiec plotting very well.
elo
Ar ed
ETE
EEE EEE oer
BESTELBON:
Ja, stuur mij zonder bijkomende kosten:
() De PL 80 met handboek, pennenset en Nederlands garantiebewijs, voor … … wen ustdzens f 698, —
CL) Doe er IBM demo floppies bij 2x f 20,-, 5/4”totaal.… vh bakel f 40
CO Doeer een Apple Il derno floppy bij SUe” an aarnersanrsenneneeeneenee en. …f 20
LI Doe ereen 32” MSX demo floppy bij … … … … … EE CELAN mf 20,
Ll Doe er een extra kleuren penset bij, groen/rood/blauw/zwart…… ‚f 13,20
0 Doe er een rol papier bij van 27 M VOOr … a heien f 7.95
TJ Doe er een ROMpack m. 3 schriftsoorten bij. …… ……… … SE SALer KRO …f 69,—
L) Doe er een MSX karakterset ROMpack bij … arken { 89—
Aankruisen wat u wenst.
Jl Bijgaand de betaalcheques voor het totaal bestelde bedrag.
_J Betaald heden op uw giro no. 291847 t‚n.v. West Electronics te Haarlem
… Betaald heden op uw bankrekening no. 47.42.92 908.
Na ontvangst zult u de goederen binnen 48 uur, franco huis leveren.
Met betaalcheques heeft u de goederen het snelst in huis!
Naam en voorletter: … … … … nnen RE sds 9 TT EE
EN Se Ene ome norksec vur EPE be ER
DONEREN vri zaaknr mede EE EN se aties bie ern
EEND O naars tess wksika OENE iere anderen min erde:
Bon uitknippen en opsturen naar:
Import West Electronics - Spaarne 40 - 2011 CJ HAARLEM
Grossiers/dealers gezocht!
WELEER ESTEN
u. RRARARARARARARAARARARARARARARANR.
……..seeses.ss ese se. ee es nnn MMA)
senses... es... se... esse « us AAM,
NRN LM RRA
esse... se. se... es es an a nessen anasaseseses sss see.
snares essen sss... ee s nn RMA
RR LN} RARA
NRN NN na RARA
……...eeesse..... es... ses... . es. LN | RARA
NRE NN NN NN LN | RAAR
………....e.se.se....e. se... es na assess aeassesesessssses se.
………..ennssesess.s.s..e...se... ss... LK essen. sss. e.
………..se.ss.ssse.. se... ses LN sas saseseseessanssseses esse.
…………..eeasesssese. ee. se... ses se LN | RRRS sss ses
III u a s. esse sasessesssesssese.e.
….…...sses es ARA. … RAAR .… sss e
ese... se se asss nessess ee e RN NK RE B RARA
essa... ese RRA
……….……s.sessssesess..e....s..........e. Ed KMAR ……..e.e.
eee eseeseseseseese > MMA EE KRAAN
……...sesess..s... se. e .. ARRA KN MN KRAAN ss seseseesee ee
es ARRA HE LAMARR KR
Boekbesprekingen
Titel: Het geheim van de drie burchten
Auteur: Albert Sickler en Loek Klaassen
Uitgeverij: Kluwer Technische Boeken
ISBN: 90 201 1951 6
Prijs: £24,75
Een van de zinnen uit het voorwoord,
wordt ter illustratie even eruit gelicht:
"Verschillende doorgewinterde adventure
specialisten hebben deze adventure
uitgeprobeerd en op basis van hun
ervaringen is duidelijk dat Het geheim
van de drie burchten een adventure is die
beslist niet eenvoudig is te kraken". De
beginner krijgt eerst een uitgebreide
inleiding over hoe het spel gespeeld moet
worden. Rekening wordt gehouden met
mensen die na dagen het spoor bijster
raken, door middel van een spiegelschrift
geschreven pagina worden belangrijke
hints gegeven, die de speler weer op
nieuwe ideeën zal brengen. Het
avonturenspel is origineel van opzet met
fraaie tekeningen, die het spel
aantrekkelijker maken.
Titel: Computer en modemgebruik voor alle
homecomputers
Auteur: W. Akkermans en P. den Heijer
Uitgeverij: Stark Texel
ISBN: 90 6398 798 65
Prijs: f 36,75
Datacommunicatie vormt in deze tijd een
van de meest revolutionaire toepassingen
van de computer. Diegene die zijn
computer al heeft laten communiceren via
telefoonlijnen weet daarvan mee te
praten. Tot voor kort was
datacommunicatie alleen weggelegd voor
specialisten, waar op dit moment
duidelijk verandering in komt, mede
dankzij de databanken en bulletinboards,
die het communiceren voor de hobbyist
aantrekkelijker maakt. Het maken van
verbindingen is eenvoudiger gezegd dan
gedaan en kan in de praktijk vele
problemen opleveren.
Het begint al bij het kiezen van een
modem, zoals welk type en de terminologie
die daarbij wordt gebruikt vormt vaak een
acacadabra. Daarnaast komen vragen aan
bod, zoals ‘Hoe werkt een telefoon?, Hoe
wordt de modem hierop aangesloten?“ en
‘Hoe controleren we of de modem werkt?
Andere moeilijkheden die vaak ter sprake
komen zijn de snelheid waarmee wordt
gewerkt, de code en hoe kan gecontroleerd
worden of de data wel of niet is
overgekamen en bovendien ook nog goed is.
Dit boekje tracht op al deze vragen een
antwoord te geven. Het is gericht op de
hobbyist, die niet of nauwelijks begonnen
is met het fenomeen datacommunicatie. De
auteurs beginnen vanaf de basis en
verdiepen de stof al lezend. Het boek is
het aanraden waard voor die hobbyist, die
zich op de datacommunicatie wil gaan
storten.
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 3/
Titel: MSX2-BASIC
Auteur: Albert Sickler
Uitgeverij: Kluwer Technische Boeken
ISBN: 90 201 1961 3
Frl js: 530,75
MSX2-BASIC is het vervolg op de MSX-BASIC
standaard, zoals de meeste MSX-gebruikers
die kennen. Dit boek behandelt de
belangrijkste principes van MSX-BASIC. De
verschillen in MSX2-BASIC komen daarbij
goed aan de orde. In een aantal
afzonderlijke appendices komt de omgang
met de randapparaten aan de orde, waarbij
de ingebouwde diskette station een
belangrijke plaats inneemt. De MSX2-BASIC
opdrachten worden op alfabetische
volgorde behandelt en beschreven. Iedere
opdracht wordt geîllustreerd door een
voorbeeld programma, waarin de
Titel: Educatieve programma's in MSX- toepasbaarheid duidelijk wordt gemaakt.
BASIC
Auteur: M., Voorburg Tenslotte is een aparte appendix
Uitgeverij: Kluwer Technische Boeken opgenomen voor de gevorderde progranmeur
ISBN: 90 201 1296 5 met de monitor gegevens. Hier staan kort
Prijs: £29,75 omschreven de BIOS-routines.
In de praktijk blijkt dat de camputer een
uitstekend hulpmiddel is bij het geven
van onderwijs, waarbij afhankelijk van
het programma, de computer niet alleen
antwoord met ‘goed’ of ‘fout, maar geeft
het apparaat bij een foutief antwoord een
suggestie omtrent de oorzaak van de fout.
Op deze wijze wordt een leerling
spelenderwijs op weg geholpen naar een
goed antwoord.
De programma’s in dit boek zijn bestemd
voor jongeren tussen de vier en veertien
jaar, waarbij een splitsing is gemaakt in
hoofdgroepen: taalkundige programmas,
rekenkundige programma’s en begrippen als
grootste-kleinste, bovenste-onderste
enzovoorts. Bij de beschrijving van de
programma’s worden suggesties gegeven op
welke wijze deze verder kunnen worden
uitgebouwd met bijvoorbeeld kleur en
geluid, maar ook hoe de vragen kunnen
worden uitgebreid en hoe de
moeilijkheidsgraad kan worden opgevoerd.
Op deze wijze levert de ouder, die de
programmas aanpast, een steentje bij tot
de ontwikkeling van hun kind en doet
hij/zij bovendien ervaring op in het
programmeren.
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 38}
182001
oF lglelefel=ijd=lg
leerboeken
software
MSX handboeken |
MSX Basic handboek voor iedereen
Voor zowel de professionele program-
meur als voor de amateur is het Basic
handboek de ware steun en toeverlaat.
ISBN 90 6398 100 7 prijs f 49,95
MSX Disk handboek voor iedereen
Alles over het Basic in verband met de
schijveneenheid, Voor de Disk gebrui-
ker een aanvulling op het Basic hand-
boek.
ISBN 90 6398 407 3 prijs f 28,80
MSX DOS handboek voor iedereen
Volledige behandeling van het eerste
professionele MSX operating system:
het MSX DOS.
ISBN 90 6398 674 2 prijs f 26,75
MSX Quick disk handboek voor iedereen
Behandeling van alle Quick disk kom-
mando’s. Voor de Quick disk gebruikers
een aanvulling op het Basic handboek,
ISBN 90 6398 254 2 prijs f 23,70
MSX Zakboekje
Alle belangrijke gegevens voor de Basic-
en machinetaalprogrammeur, zover
mogelijk in de vorm van tabelíen.
ISBN 90 6398 888 5 prijs f 19,70
MSX Machinetaalhandboek
Om het uiterste uit uw MSX computer
te halen. De meeste machinetaalfunk ties
worden aan de hand van duidelijke voor-
beelden zeer uitvoerig uitgelegd.
prijs f 34,80
ISBN 90 6398 735 8
MSX voor kinderen /_
MSX Basic voor kinderen
Alle onderdelen van programmeertech-
nieken die niet beslist nodig zijn,
worden niet behandeld. Een kursus
programmeren voor kinderen vanaf de
leeftijd van 8 jaar.
deel 1 ISBN 90 6398 084 1 prijs f 19,70
deel 2 ISBN 90 6398 304 2 prijs f 24,75
/ MSX en datakorumunikatie |
Computer en modemgebruik
voor alle homecomputers
Alle gegevens die nodig zijn om sukses-
vol te kunnen deelnemen aan het ge-
gevensverkeer met andere homecompu-
ters.
ISBN 90 6398 798 6 prijs f 36,75
Over dit onderwerp is bij ons ook een
boek verschenen voor personal compu-
ters.
ISBN 90 6398 070 1 prijs f 41,50
MSX en datakommunikatie
Alles over Videotex en Bulletin Board
Systems. De wegwijzer voor iedere
modemgebruiker.
ISBN 90 6398 959 8 prijs f 28,75
ACJ Groeneveld
BASIC
handboek
MSX leerboeken |
De meest komplete kursus MSX Basic ín
drie delen, gericht op de beginnende
programmeur. Zowel voor individueel
als voor schoolgebruik. Opdrachten-
boekjes toetsen de opgedane kennis. In
elk deel is een voorbeeldprogramma op-
genomen, dat ook op kassette verkrijg-
baar is. Het vierde deel (nieuw!) in deze
serie geldt als MSX2 leerboek, een aan-
vulling op de delen 1 tot en met 3.
Leerboeken: prijs f 24,75
deel 1 ISBN 90 6398 649 1
deel 2 ISBN 90 6398 769 2
deel 3 ISBN 90 6398 519 3
deel 4 ISBN 90 6398 737 4
Opdrachtenboekjes: prijs f 11,10
bij deel 1: ISBN 90 6398 596 7
bij deel 2: ISBN 90 6398 556 8
bij deel 3: ISBN 90 6398 516 9
bij deel 4: ISBN 90 6398 368 0
MSX Basic
met vpoke en sprite toepassingen
De ideale kursus om kennis van het
MSX Basic toe te passen, Op een popu-
laire manier en met een knipoog ge-
bracht.
ISBN 90 6398 372 7 prijs f 27,50
Schrijf zelf een boek of
kommercieel softwareprogramma
Wij zijn op zoek naar professionals en hobbyisten die kennis
bezitten over zaken die nog niet in boeken te vinden zijn en
die in het belang zijn van MSX, IBM of 1BM-compatible gebrui-
kers. Bent u zo iemand? Aarzel niet en bel ons!
Bel of schrijf voor een kompleet KU C TALORIGLDE b.v.
MSX(2) uitgaven overzicht:
postbus 302
_MSX2 handboeken |_
MSX2 Basic handboek
Onmisbaar handboek, de meest komple-
te ruggesteun voor iedere MSX2 gebrui-
ker.
ISBN 90 6398 221 6 prijs f 57,05
MSX2 Disk/Dos uitbreidingshandboek
De volledige behandeling van het MSX2
Disk Basic en het MSX Dos. Verder
praktische tabellen, duidelijke afbeeldin-
gen en zinvolle voorbeelden.
ISBN 90 6398 222 4 prijs f 37,85
MSX2 Utility-Toepassingshandboek
Een bibliotheek van hulpprogramma's
die onontbeerlijk zijn voor elke MSX er.
Alle programma's zijn geschikt voor
zowel MSX als MSX2 computers.
ISBN 90 6398 223 2 prijs f 30,05
MSX2 Zakboekje
Alle belangrijke gegevens voor MSX2
Basic- en machinetaalprogrammeurs.
Een naslagwerk voor alle MSX- en
MSX 2-ers.
ISBN 90 6398 224 0 prijs f 27,75
WLA
MSX Truuks en tips (reeks)
Programmeren is en blijft een kunst.
Daarom vindt u in Truuks en tips een
enorme sortering truuks, tips, routines
en programma's, die als het ware alle-
maal wieltjes vormen die u niet voor de
tweede maal hoeft uit te vinden. Boor-
devol slimmigheidjes en listigheden,
soms ín machinetaal, in elk geval altijd
razend interessant.
deel 1 ISBN 90 6398 900 8 prijs f 25,15
deel 2 ISBN 90 6398 340 9 prijs f 25,15
deel 3 ISBN 90 6398 910 5 prijs f 25,15
deel 4 ISBN 90 6398 897 4 prijs f 25,15
deel 5 ISBN 90 6398 745 5 prijs f 25,15
deel 6 ISBN 90 6398 879 6 prijs f 25,15
deel 7 ISBN 90 6398 789 7 prijs f 25,15
deel 8 ISBN 90 6398 850 8 prijs f 25,15
truuks en tips
deel 1 |
A.C.J. Groeneveld
Onze uitgeverij heeft zich gespecialiseerd in neder-
landstalige computerhandboeken. Geen vertaalde uit-
gaven maar praktische, handige en duidelijk geschreven
boeken van nederlandse auteurs, toegespitst op de
interesses van nederlanders. Tevens zijn wij leverancier
van softwarepakketten voor
leerlingenadministraties, dokumentatiebestanden, les-
makerprogramma's enz. Vraag even om dokumentatie.
basisscholen, zoals
MSX kompleet ||
MSX Computers en printers aansluiten
en gebruiken
Aansluiten, programmeren van printers,
grafische modes, zelf tekens definiëren…
ISBN 90 6398 405 7 prijs f 27,75
MSX Verder uitgediept
Alles over peeks en pokes, RAM en
VRAM adressen, diskloader utility, be-
veiligingen en interessante programma's.
ISBN 90 6398 447 2 prijs f 24,10
MSX Praktijkprogramma's
De gegeven programma's zijn van uitge-
breid kommentaar voorzien.
ISBN 90 6398 437 5 prijs f 24,75
MSX en MSX2 mogelijkheden
Wat kan, wat mankeert, wat kan ik met
mijn computer. Het programma onder-
zoekt volledig de goede werking van
MSX en MSX2 computers.
ISBN 90 6398 606 8 prijs f 29,80
VLZZETETA
FISTAN
Geavanceerd professioneel softwarepak-
ket voor financiële administratie, met
bijzonder grote kapaciteiten en een zeer
groot aantal menukeuzen. Kapaciteits-
richtgetallen: 2000 deb;teuren, 2000
krediteuren, 2000 openstaande posten
en 10.000 mutatieregels (afhankelijk
van de opslagkapaciteit van de aangeslo-
ten diskdrive{s)). Voorzien van uitge-
breide handleiding en veiligheid tegen
kopiëren van afgebroken verwerkingen.
Interaktieve boekingsmethode volgens
dagboekmethode: kas, bank, giro, me-
moriaal en in- en verkoopfakturen.
Vanaf de programmadiskette kan indien
gewenst nog een tweede administratie
worden ingericht.
ISBN 90 6398 819 2 prijs f 300,50
FASTAN (begin spril 1987
Geavanceerd professioneel programma
voor professionele fakturering met een
groot aantal ingebouwde extra's voor
optimale kwaliteit en betrouwbaarheid.
Mogelijkheid tot volledige fananciële
vastlegging in FISTAN,
ISBN 90 6398 889 3 prijs f 300,50
Nieuw: FLASH, een snelle, eenvoudig te bedienen nederlandse
assembler- en disassembler voor alle MSX en MSX2 computers
met diskdrive. Bij het programma is een uitgebreide handlei-
ding gevoegd; het wordt geleverd op diskette en kost f 119,—.
(VASE WACHERO To 1 CIC In Te
tel. 02223 -661
© eee oa oee ooo oe eee ee
Titel: MSX-BASIC voor kinderen deel 2
Auteur: H.C. de Heer
Uitgeverij: Stark Texel
ISBN: 90 6398 304 2
Prijs: £24,75
Dit tweede deel voor kinderen gaat verder
in op het leren programmeren in MSX-
BASIC, waarbij vooropgesteld is dat het
eerste deel volledig is doorgewerkt. Het
geheugen van de computer wordt meer
uitgediept en aan de hand van een
huiswerk hulp en een adressenbestand
worden nieuwe commando’s aan de reeds
geleerde in deel 1 toegevoegd. Ruimte
voor muziek, tekenen en het ontwerpen van
sprites komen voorzichtig om de hoek
kijken. Het boekje sluit met een aantal
programma’s, die volledig zijn te
begrijpen als het werkje compleet is
doorgewerkt.
Evenals het eerste deeltje een goed
doordacht werkje, dat kinderen zeker
aanspreekt en waarin menig volwassene ook
nog iets van zijn gading zal vinden.
Titel: MSX2 zakboekje
Auteur: W. Akkermans
Uitgeverij: Stark Texel
ISBN: 90 6398 224 0
PEST E24, 12
Een kort overzicht van wat het boek bevat
is voor de lezer nuttiger dan in dit
geval aangeven of het boek wel of niet
goed is. De auteur heeft de gegevens
overzichtelijk gerangschikt en staan in
grote lijnen de gegevens in, zoals
alc=mene omzettings tabellen, BASIC-
tabellen met een compleet overzicht van
alle BASIC statements, inclusief de RS-
232 en MSX2 uitbreidingen, machinetaal
tabellen, interface connectoren, BIOS
entry points, DISK 1/0 entry points,
systeem geheugen adressen en voorbeeld
programmas. Een naslagwerkje dat
eigenlijk voor iedere MSX2 gebruiker
interessant is.
Titel: MSX truuks en tips deel 8
Auteur: M. Kreeft
Uitgeverij: Stark Texel
ISBN: 90 6398 850 8
Prijs: 140,15
Deze reeks wordt gewoon voortgezet, alsof
er iedere keer weer nieuws onder de zon
is te ontdekken. Het alweer achtste
deeltje bevat wederom een aantal
routines, zoals een anti=scroll routine,
een sprite editor voor cassette gebruik,
werken met joystick en toetsenbord
gelijktijdig, het genereren van 3D-
grafieken, het zelf instellen van de
cursorhoogte en naar de auteur zegt een
foutloze ‘cload en runnen’ routine.
Daarnaast zijn opgenomen een langzame
scroll=-routine (Smooth scroll), waarmee
de teksten vloeiend over het beeldscherm
kunnen worden gerold en een utility
waarmee meer dan 80 tekens per regel
afgedrukt kunnen worden. Het geheel wordt
afgesloten met een trefwoordenlijst van
alle delen in de serie ‘MSX truuks en
tips.
LAATSTE NIEUWS
FLASH, een assembler-disassembler. Het
programma bestaat uit twee delen,
namelijk een tweestaps assembler, die
binnen enkele seconden honderden
assembler instructies kan verwerken, en
een speciaal voor de MSX-computers
ontwikkelde disassembler, die in staat is
het gehele ROM en RAM geheugen van de
MSX1l en MSX2 computers, inclusief de
uitbreidingssloten, uit te lezen. De
assembler accepteert alleen standaard
ZILOG assembler instructies, maar kent
ook een aantal verborgen instructies die
betrekking hebben op de afzonderlijke
helften van de IX- en YX-registers.
Het programma werkt samen met de BASIC
editor en is eenvoudig in gebruik. Prijs
£119,00.
LAATSTE NIEUWS, we komen in het volgende
nummer hierop terug.
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 40
RRA NENNENEN NN
. » .
RRNRRARARARNRNRERENNENENNENNNNN
„sss sees... 8
NRR EN
„esse ess sss... es.
RRRARRNRARARARARARARNRNRENRNENENENNENE
RAARSTE
RRA RNRENNENENNEN NN
n - »
se
RRA NNNENNEN
ner
ss sessesesesesesesese.s es. se ee ea ee == … «
Lezers reageren: VG-8235
Philips VG-8235
Test van een gebruiker van de Philips VG-8235.
De betreffende computer heb ik reeds een aantal maanden in mijn bezit en beschikt
over een beter toetsenbord dan zijn voorganger de VG-8230. Daarnaast heeft deze
versie een geheugen van 128 kbyte, naast een videogeheugen van 128 kbyte.
De machine ziet er wel niet zo mooi uit
als de Sony HB-F500p, maar voldoet in
zijn tijdloze zwarte kleur uitstekend.
Het toetsenbord werkt goed en kan in
verschillende standen worden geplaatst,
afhankelijk van de persoonlijke wensen
van de gebruiker.
De diskette-eenheid werkt relatief
gezien vrij geluidsarm, waarbij mijn
ervaring is dat alleen de drive van de
X-press stiller is (red: die op de
redactie maakt een hels kabaal vergele-
ken met de genoemde drive in de Philips
machine). De disk drive werkt bovendien
snel, alhoewel bij foutmeldingen moet
de gebruiker langer op de foutboodschap
in Disk BASIC wachten dan bij de andere
merken. Na een interne test bleek het
geheugen van de VG-8235 als volgt in
elkaar te steken:
In eerste instantie kwam de gedachte
naar boven dat het hierbij om een 64
kbyte machine ging en niet om een
camputer met ene geheugen van 128
kbyte. Bij navraag bleek dat deze
machine werkt volgens het ‘bankswit-
ching’ systeem. Wat is er namelijk aan
de hand? In het secundaire slot #3-2 is
een zogenoemde memory-mapper aange-
bracht, waarin de tweede 64 kbyte
geheugen staat en parallel geschakeld
wordt met x-maal het aantal RAM-geheu-
gen van 64 kbyte. Deze memory-mapper is
als volgt gedefinieerd:
de VG-88235 beschikt over acht RAM-een-
heden van elk 16384 byte.
Slot #3-2:
COO0O-FFFF in geheugeneenheid
O=INP(&HFF)MOD8
8000-BFFF in geheugeneenheid
1=INP(&HFE)MOD8
4000-7FFF in geheugeneenheid
2=INP(&HFD)MOD8
0000-3FFF in geheugeneenheid
3=INP( &HFC)MOD8
Met OUT(&HFC,&HFD,&HFE of &HFF), 0 tot
en met 7 het nummer van de geheugeneen-
heid.
Dit kan zowel in BASIC als in machine-
taal. Wees alleen voorzichtig met
pagina drie, omdat hierin ook het
systeemgeheugen zit. In BASIC bi jvoor-
beeld OUT &HFE levert een nieuw stuk
geheugen op. Denk er om dat hierin niet
het geschreven BASIC-programma staat.
Op deze wijze kan de gebruiker in BASIC
het omschakelen toepassen. Op deze
wijze verkrijgt de gebruiker zijn 128
kbyte geheugen, namelijk 8 x 16 kbyte.
Voordelen:
Het zogenoemde bankswitching is sneller
dan omschakelen via de primaire en
secundaire slot-call entry punten.
Nadelen:
Geen BIOS entry punt aanwezig voor dit
systeem, waardoor de flexibiliteit van
de MSX-standaard wordt verminderd. Dat
betekent in feite dat de gebruiker zich
vastlegt op een bepaalde uitgangspoort
chip, wat meer materiaal kost en boven-
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 41
Ps
,. 4
‚
DDI
Ab Do
‚eer
…e
eer
„
… heen nn dn
nnn nn nn nn en en NE, ME
mn nn nn nn nn a
nn
gekend | mn ne A
en megen nn te en en
pn nnn ne oe OE en Ev
nn nnn enn a
nme nnee ge
edna Wee edeekeh. Vaethad eend ae ed
ang ERR ee ee
Uiers
„-RRORR veggie ie semen en
hd
5/% INCH DISKETTES
OOK VERKRIJGBAAR
u...
ns.
anr.
m..
„nn ke .
„nnn mas.
„.annn en...
……nnnann u.
„naat.
…auunus.
„Rt .
„anr.
„ete
0e
MDID, MDIDD, MD2DD EN MD2HD.
HIERAAN HERKENT
nan nn er
mmm messe eRVUREEREE vn nne en
puaveesseir
…R en en nn
ES
VERROR-FREE” DE
BESTE DISKETTES
DAWIDENKO
42
l 1987 pagina
1
MSX-MOZAIK maart-apr
dien ligt het memory-map systeem hard-
warematig vast en niet softwarematig.
Ik hoop dat leden, die in machinetaal
programmeren en die de volle 128 kbyte
willen gebruiken hier wat aan hebben.
De laatste aanmerking die gemaakt moet
worden is waarom dit nieuwe systeem,
dat als standaard wordt aangeduid, niet
wordt ondersteund door de nieuwe
RAM-disk. Deze geeft slechts ‘32.000
byte allocated’ in plaats van de 96.000
byte die het hadden moeten zijn, omdat
de bovenste 32 kbyte gebruikt wordt
voor BASIC.
conclusie;
MSX2-standaard is toch niet zo stan=-
daard als de MSXl-standaard. Daarente-
gen bezit deze machine wel een prach-
tige nieuwe videochip, namelijk de
Video MS Video Nippon Gakki Yamaha
V9938 met minimaal 64 kbyte videogeheu-
gen. Daarnaast staat een nieuwe
geluidschip op stapel, namelijk de MSX
Audio Y8950 met 256 kbyte aan geluids-
geheugen. Deze voorziening opent naar
alle waarschijnlijkheid perspectieven
voor de echte synthesizer-enthousiast.
Ben Hiep.
a ì 2 Kd 4
Î Î Î Î . . Î Î Î t
Î Î Î Î Î Î Î Î Î Î
Î Î Î Ì , Î Î Î Î
: Î Î t Î , Î Î Î i
lbhasi! Î Î Î Î Î Î Î Î
ig Ì ! Í Î Î Î i : Î
(BIOS! Keek t 1MSX tt!
| Î Î Î Î Î Br. Î Î Í
CARTR. CARTR
DISKETTES
UIT VOORRAAD LEVERBAAR
3,5 inch diskettes van SKC
100% gegarandeerd SSDD
alleen bij De MSX-er' voor
de uiterst scherpe prijs,
inclusief BTW en portokosten,
van f 55,00 de tien stuks.
Minimale afname tien stuks,
(alleen tientallen)
tegen vooruitbetaling op
postgiro: 13.67.088
onder vermelding van
3,5 inch diskettes
ALLEEN BIJ °’DE MSX-ER’
3,5”’-DISKETTES
GEGARANDEERD 100% GOED
VOOR f 55,00 PER TIEN STUKS
nnn nennen nn annen enandenand
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 43
MSX-special
MSX-special van Elektuur
Uitgeversmaatschappij Elektuur B.V.
brengt naast de bij veel MSX-bezitters
bekende elektronicamaandbladen, zoals
Elektuur en Elex, ook regelmatig boeken
en zogeheten ‘specials’ uit. In een
dergelijke special loopt steeds één en
hetzelfde onderwerp als een rode draad
door de hele uitgave.
Rond 31 maart a.s. verschijnt er een
nieuwe Elektuur-special, dit keer
helemaal gewijd aan zowel de eerste
generatie MSX- machines als aan de
MSX-2-versie. Een aanradertje voor alle
MSX-bezitters, want er staat altijd wel
iets in dat gebruikt kan worden.
Naast beschrijvende artikelen waarin
ingegaan wordt op de theoretische
achtergronden van de seriële interface en
de specifieke bijzonderheden van MSX-2-
machines, staan er heel wat programma ‘s
in. En niet alleen spelletjes komen aan
bod. Ook nuttige programma’s, zoals
bijvoorbeeld een disk-kopieerder en een
karakter-converterprogramma zijn in de
special opgenomen. Vooral het
laatstgenoemde programma is erg aardig,
omdat daarmee elke IBM-(of compatibele)
printer probleemloos in kombinatie met
een MSX-computer kan worden gebruikt!
En, hoe kan ook anders bij een special
die door Elektuur wordt uitgegeven, een
niet onaanzienlijk gedeelte van de inhoud
van het blad is gevuld met
zelfbouwprojekten. Zo bevat de special
een zelfbouw-artikel omtrent een
meetschakeling voor MSX- machines, een
cartridge die onder andere past op een
elders in het blad beschreven multi-
slotkaart (die maar liefst acht
MSX-MOZAIK maart-april 1987
uitbreidingsprinten kan bevatten),
enzovoorts, enzovoorts.
De uitgave bestaat uit zo’n dikke 100
pagina’s en zal £14,75 gaan kosten. De
MSX- special is op de normale
verkoopadressen van de bladen Elektuur en
Elex verkrijgbaar, maar kan ook
rechtstreeks bij de uitgever worden
besteld.
Bel of schrijf daartoe naar:
Uitgeversmij. Elektuur B.V., Postbus 75,
6190 AB Beek (L), tel.: 04402 89444,
Live Music
Archive
Librivox
Free Audio
Metropolitan Museum
Cleveland
Museum of Art
Internet
Arcade
Console Living Room
Open Library
American
Libraries
TV News
Understanding
9/11